Τη δυναμική παρουσία της Θεσπρωτίας στην ελληνική υδατοκαλλιέργεια, τη συμβολή του κλάδου στην απασχόληση και τις εξαγωγές, αλλά και τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις, ανέδειξε η ημερίδα που διοργάνωσε το Επιμελητήριο Θεσπρωτίας στα Σύβοτα.
Η διοργάνωση εντάχθηκε στο έργο «Θησαυροί στη θάλασσα της Θεσπρωτίας: Η Υδατοκαλλιέργεια στην Τοπική Γαστρονομία, την Πολιτιστική Κληρονομιά και το Περιβάλλον», με τη συνδρομή της Ελληνικής Οργάνωσης Παραγωγών Υδατοκαλλιέργειας, του Συλλόγου Υδατοκαλλιεργητών Θεσπρωτίας και της ΘΕΣ. ΠΟΑΥ Α.Ε.
Στις εργασίες συμμετείχαν εκπρόσωποι της κυβέρνησης, της Αυτοδιοίκησης, του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, επιστημονικών και παραγωγικών φορέων, καθώς και επιχειρήσεων του κλάδου. Χαιρετισμούς απηύθυναν, μεταξύ άλλων, οι δήμαρχοι Φιλιατών Παρασκευάς Βλάχος και Ηγουμενίτσας Παναγιώτης Νταής.
Η θεματολογία περιλάμβανε τη διατροφική αξία των προϊόντων υδατοκαλλιέργειας, την περιβαλλοντική παρακολούθηση των θαλάσσιων περιοχών, την οργανωμένη χωροθέτηση των μονάδων, την εξαγωγική δραστηριότητα, τη σύνδεση της παραγωγής με τη γαστρονομία και τον τουρισμό, καθώς και τις προοπτικές περαιτέρω ανάπτυξης.
Στην ομιλία του, ο υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Κώστας Καραγκούνης χαρακτήρισε την υδατοκαλλιέργεια έναν από τους δυναμικότερους και περισσότερο εξωστρεφείς κλάδους της ελληνικής οικονομίας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, περίπου το 90% της παραγωγής κατευθύνεται στις αγορές του εξωτερικού, ενώ στη Θεσπρωτία η παραγωγή έχει αυξηθεί από τους 9.000 στους 15.000 τόνους. Σε πανελλαδικό επίπεδο, όπως ανέφερε, έχει ανέλθει από τους 100.000 στους 130.000 τόνους.
Ο κ. Καραγκούνης τόνισε ιδιαίτερα τη συμβολή του κλάδου στη δημιουργία θέσεων εργασίας και στη συγκράτηση των νέων στην περιφέρεια. Αναφέρθηκε στη μείωση του μη μισθολογικού κόστους, στις παρεμβάσεις για το ενεργειακό κόστος και στην ανάγκη η χωροθέτηση των μονάδων να πραγματοποιείται μέσα σε σαφές πλαίσιο.
Παράλληλα, έδωσε έμφαση στην κατάρτιση εξειδικευμένου προσωπικού και ανέφερε ότι, σε συνεργασία με τους εκπροσώπους του κλάδου, μπορούν να εξεταστούν προγράμματα επαγγελματικής εκπαίδευσης της ΔΥΠΑ για ειδικότητες που συνδέονται με τη βιολογία, την παραγωγή και την τεχνολογία τροφίμων.
«Είναι ένας πολύ δυναμικός κλάδος, που προσφέρει θέσεις εργασίας και κυρίως συγκρατεί το ανθρώπινο δυναμικό, τα νέα παιδιά, εδώ στην περιφέρεια», ανέφερε.
Η οργανωμένη χωροθέτηση των μονάδων
Ο βουλευτής Θεσπρωτίας της Νέας Δημοκρατίας Βασίλης Γιόγιακας υπογράμμισε ότι η Θεσπρωτία συγκαταλέγεται στις πρώτες περιοχές της χώρας ως προς την παραγωγή προϊόντων θαλάσσιας ιχθυοκαλλιέργειας.
Αναφέρθηκε επίσης στη λειτουργία της Περιοχής Οργανωμένης Ανάπτυξης Υδατοκαλλιεργειών και στη σημασία της για τη δημιουργία σαφούς πλαισίου ανάπτυξης και ελέγχου των μονάδων.
«Ο Νομός Θεσπρωτίας είναι από τους πρώτους σε όλη την Ελλάδα στην παραγωγή ιχθυοκαλλιέργειας. Είμαστε επίσης από τους πρώτους νομούς που απέκτησαν οργανωμένη χωροταξία στις ιχθυοκαλλιέργειες», σημείωσε, δηλώνοντας τη στήριξή του στον κλάδο.
Οι μονάδες υδατοκαλλιέργειας της Θεσπρωτίας λειτουργούν στη Λωρίδα Σαγιάδας, στον Δήμο Φιλιατών, και συνδέονται με περίπου 400 άμεσες και έμμεσες θέσεις εργασίας. Η παραγωγική δραστηριότητα περιλαμβάνει, εκτός από τις μονάδες εκτροφής, συσκευαστήρια, υποστηρικτικές εγκαταστάσεις και υπηρεσίες μεταφοράς και διακίνησης.
Χωροταξικός σχεδιασμός και συνύπαρξη δραστηριοτήτων
Ο βουλευτής Ιωαννίνων του ΠΑΣΟΚ Ιωάννης Τσίμαρης επισήμανε ότι η σύνδεση της παραγωγικής βάσης με την τοπική κοινωνία αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ανάπτυξη και την κοινωνική αποδοχή της υδατοκαλλιέργειας.
Αναφέρθηκε στην ισχυρή παρουσία του κλάδου στην Ήπειρο, τόσο στη θαλάσσια ιχθυοκαλλιέργεια όσο και στην εκτροφή ψαριών εσωτερικών υδάτων. Όπως είπε, περίπου το 70% της ελληνικής παραγωγής πέστροφας προέρχεται από την Ήπειρο.
Ο κ. Τσίμαρης υποστήριξε ότι η ανάπτυξη της υδατοκαλλιέργειας πρέπει να στηρίζεται στην επιστημονική τεκμηρίωση, σε σταθερούς κανόνες και στο διάλογο με τις τοπικές κοινωνίες. Άσκησε παράλληλα κριτική στις καθυστερήσεις ολοκλήρωσης των Περιοχών Οργανωμένης Ανάπτυξης Υδατοκαλλιεργειών, αναφέροντας ότι έχουν ιδρυθεί μόλις επτά από τις 23 προβλεπόμενες περιοχές.
Ζήτησε ακόμη την αναθεώρηση και την παράταση της ισχύος του ειδικού χωροταξικού πλαισίου, την εναρμόνισή του με τα σχέδια διαχείρισης των περιοχών Natura και των θαλάσσιων πάρκων, καθώς και ισχυρότερη χρηματοδότηση για παραγωγικές επενδύσεις και καινοτομία.
«Η Θεσπρωτία μπορεί να δώσει το παράδειγμα ότι η υδατοκαλλιέργεια, ο τουρισμός και η παράκτια αλιεία μπορούν να συνυπάρξουν, όταν υπάρχει σχέδιο, κανόνες και διάλογος», ανέφερε.
Περιβαλλοντική παρακολούθηση και διατροφική αξία
Ο πρόεδρος του Συλλόγου Υδατοκαλλιεργητών Θεσπρωτίας Γιάννης Χεκίμογλου στάθηκε στη σημασία της επιστημονικής συζήτησης για το παρόν και το μέλλον του κλάδου.
Όπως ανέφερε, στις εργασίες παρουσιάστηκαν δεδομένα για τη διατροφική αξία των προϊόντων, καθώς και αποτελέσματα από την περιβαλλοντική παρακολούθηση των προηγούμενων ετών. Πανεπιστημιακοί και στελέχη του Υπουργείου Περιβάλλοντος ανέλυσαν τον ρόλο των οργανωμένων περιοχών ανάπτυξης, οι οποίες επιτρέπουν την εξέλιξη της δραστηριότητας μέσα σε συγκεκριμένους και αυστηρούς κανόνες λειτουργίας και ελέγχου.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η υδατοκαλλιέργεια δημιουργεί θέσεις εργασίας και εξαγωγική δραστηριότητα πολλών εκατομμυρίων ευρώ κάθε χρόνο στη Θεσπρωτία.
«Το σημαντικότερο κομμάτι αφορά την ίδια τη συζήτηση επί της ουσίας για την υδατοκαλλιέργεια, για το μέλλον της στη Θεσπρωτία αλλά και συνολικότερα», ανέφερε.
Απόσταση από τους στόχους παραγωγής
Ο πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΛΟΠΥ Απόστολος Τουραλιάς αναφέρθηκε στη συνεργασία των παραγωγών με την τοπική κοινωνία, την Αυτοδιοίκηση και την πολιτεία, η οποία, όπως είπε, έχει συμβάλει στην οργανωμένη ανάπτυξη της δραστηριότητας στη Θεσπρωτία.
Τόνισε ότι η περιβαλλοντική και η οικονομική βιωσιμότητα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως αλληλένδετες προϋποθέσεις για το μέλλον της πρωτογενούς παραγωγής.
Παράλληλα, επισήμανε την απόσταση που χωρίζει την πραγματική παραγωγή από τον εθνικό στόχο των 200.000 τόνων έως το 2030. Όπως υποστήριξε, η παραγωγή βρίσκεται σε χαμηλότερο επίπεδο σε σύγκριση με το 2020, ζητώντας από την πολιτεία και τους παραγωγικούς φορείς να συμφωνήσουν σε ρεαλιστικούς και εφαρμόσιμους στόχους.
«Θα πρέπει ως πολιτεία να βάλουμε στόχους ρεαλιστικούς, τους οποίους πρέπει όλοι να υπηρετήσουμε. Και η πολιτεία και οι παραγωγοί και ο κλάδος πρέπει να αναλάβουν τις ευθύνες τους», ανέφερε.
Κόστος, χρηματοδότηση και υποδομές
Ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου Θεσπρωτίας Αντώνης Νικολάου χαρακτήρισε την παραγωγή κινητήρια δύναμη της τοπικής οικονομίας και επανέλαβε τη στήριξη του Επιμελητηρίου στις επιχειρήσεις υδατοκαλλιέργειας.
Μετέφερε τους προβληματισμούς των παραγωγών για το ενεργειακό κόστος, την πρόσβαση στη χρηματοδότηση και τις ελλείψεις βασικών υποδομών. Όπως σημείωσε, στις περιοχές της Θεσπρωτίας όπου λειτουργούν μονάδες υπάρχουν ακόμη προβλήματα πρόσβασης σε αξιόπιστες συνδέσεις στο διαδίκτυο.
«Η ιχθυοκαλλιέργεια δίνει θέσεις εργασίας και κρατά τους νέους ανθρώπους στον τόπο μας», ανέφερε, ζητώντας μεγαλύτερη στήριξη της παραγωγικής δραστηριότητας.
Οι εργασίες της ημερίδας ανέδειξαν ότι η περαιτέρω ανάπτυξη του κλάδου προϋποθέτει σαφείς χωροταξικούς κανόνες, πρόσβαση στη χρηματοδότηση, περιορισμό του κόστους παραγωγής, επενδύσεις στην εκπαίδευση και την καινοτομία και συνεχή περιβαλλοντική παρακολούθηση.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη σύνδεση της υδατοκαλλιέργειας με την τοπική γαστρονομία, τη μεταποίηση και τον τουρισμό, ώστε η πρωτογενής παραγωγή να τροφοδοτεί τον δευτερογενή τομέα και να δημιουργεί μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία για την τοπική οικονομία.
Το ζητούμενο είναι οι προτάσεις που κατατέθηκαν να μετατραπούν σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις, ώστε η υδατοκαλλιέργεια να συνεχίσει να ενισχύει την παραγωγή, τις εξαγωγές και την απασχόληση στις παράκτιες περιοχές.
Ρεπορτάζ: Αλεξάνδρα Αγγέλη, Βάσω Γκόρου
www.ertnews.gr
