Αγαπητέ κ. Πρόεδρε, αγαπητέ Νίκο,
με πολύ μεγάλη χαρά βρίσκομαι και πάλι με δύο πραγματικούς φίλους, σε μία άτυπη μεν αλλά πολύ ουσιαστική συνάντηση, που αποτελεί συνέχεια της εξαιρετικά επιτυχημένης 10ης τριμερούς Συνόδου Κορυφής, η οποία πραγματοποιήθηκε πέρυσι στο Κάιρο.
Σε έναν τόπο, μάλιστα, που, όπως είπε και ο Νίκος, έχει ιδιαίτερο συμβολισμό. Εδώ, στο Ελ Αλαμέιν πολέμησαν Έλληνες και Κύπριοι τον Σεπτέμβριο του 1942 για την ελευθερία, σταματώντας την προέλαση του ναζισμού στη Βόρειο Αφρική.
Αλλά είναι κι ένας τόπος ο οποίος υποδέχεται το μέλλον, φιλοξενώντας μία διεθνή έκθεση με επίκεντρο την άμυνα, την καινοτομία, το διάστημα, τις νέες τεχνολογίες.
Σήμερα είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε εκτενώς όλες τις μεγάλες περιφερειακές προκλήσεις, αποδεικνύοντας ότι αυτή η συνεργασία, Ελλάδας, Αιγύπτου και Κύπρου, η οποία, θυμίζω, ξεκίνησε πριν από 12 χρόνια, είναι ουσιαστικά ένα θετικό υπόδειγμα υπέρ της σταθερότητας και της ευημερίας στην Ανατολική Μεσόγειο. Είναι ένας πυλώνας ασφάλειας σε μια περιοχή και σε μια εποχή συγκρούσεων και ανταγωνισμών και είναι σίγουρα ένας δρόμος συνεννόησης, ο οποίος προτάσσει πάντα τη θετική ατζέντα και δεν στρέφεται εναντίον καμίας χώρας.
Είχαμε την ευκαιρία να κάνουμε μια συνολική επισκόπηση των διμερών μας σχέσεων, αλλά και μια ανάλυση των περιφερειακών εξελίξεων. Να συμφωνήσω και εγώ με τους δύο κυρίους Προέδρους ότι, όσον αφορά τη Γάζα, επαναλάβαμε τη στήριξή μας σε μια δίκαιη ειρήνη, πάντα στη βάση της λύσης των δύο κρατών. Προτεραιότητα τώρα πρέπει να είναι, ως προς τη Γάζα, η εφαρμογή της δεύτερης φάσης του σχεδίου κατάπαυσης του πυρός, ο αφοπλισμός της Χαμάς, ώστε να αρχίσει επιτέλους η ουσιαστική ανοικοδόμηση της περιοχής, με την ανθρωπιστική βοήθεια, βέβαια, να φτάνει ανεμπόδιστα στους αμάχους.
Να ευχαριστήσω πάλι τον Πρόεδρο Νίκο για την πολύ σημαντική συμβολή του στην οικοδόμηση αυτού του εξαιρετικά σημαντικού θαλασσίου διαδρόμου, αλλά και να επαναλάβω, προφανώς, ότι σε αυτή την προσπάθεια η Αίγυπτος, λόγω της γεωγραφίας της, έχει έναν αναντικατάστατο ρόλο για την επόμενη μέρα στη Γάζα.
Συζητήσαμε για τις εξελίξεις στον Λίβανο, όπου όλοι τασσόμαστε υπέρ της ακεραιότητας και της κυριαρχίας του σε ολόκληρη την επικράτεια. Είναι κάτι το οποίο τόνισα και στην πρόσφατη επίσκεψή του στην Αθήνα στον Πρόεδρο του Λιβάνου, τον Joseph Aoun, επαναλαμβάνοντάς του ότι η στήριξη της πατρίδας μας προς τις λιβανέζικες Ένοπλες Δυνάμεις θα είναι αμέριστη, έτσι ώστε μόνο η κρατική κυριαρχία της επίσημης κυβέρνησης του Λιβάνου να μπορεί να ασκηθεί στον λιβανέζικο νότο.
Συζητήσαμε τις εξελίξεις στη Λιβύη,
όπου στηρίζουμε την ενότητα της χώρας, καθώς και μια πολιτική διαδικασία λιβυκής ιδιοκτησίας υπό τον ΟΗΕ, όπως είπε και ο κ. Πρόεδρος, σίγουρα χωρίς ξένες παρεμβάσεις, που θα οδηγήσει τελικά σε ελεύθερες, δίκαιες και συμπεριληπτικές εκλογές.
Τονίσαμε και συζητήσαμε τη μεγάλη σημασία να περιοριστούν στο ελάχιστο οι παράνομες μεταναστευτικές ροές από την Ανατολική Λιβύη προς την πατρίδα μου.
Και θέλω με αυτή την ευκαιρία να συγχαρώ και πάλι τον Πρόεδρο Sisi για την αποφασιστικότητα την οποία δείχνει η Αίγυπτος στη διαχείριση και στην αντιμετώπιση του προβλήματος της παράνομης μετανάστευσης.
Είχαμε την ευκαιρία, αγαπητέ Πρόεδρε Νίκο, να επαναλάβουμε και οι δύο, προφανώς, την πλήρη συμπαράσταση στην προοπτική μιας δίκαιης και βιώσιμης λύσης του Κυπριακού, πάντα στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών και σύμφωνα με τις σχετικές αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Είναι μια λύση η οποία θα αποτελούσε, όπως έχω τονίσει και στο παρελθόν, μια εξαιρετικά σημαντική συμβολή στην ειρήνη, τη σταθερότητα και την ευημερία ολόκληρης της Ανατολικής Μεσογείου.
Και στο πλαίσιο αυτό στηρίζουμε πλήρως τις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, της Προσωπικής Απεσταλμένης του, για την επανέναρξη των συνομιλιών και την επίτευξη προόδου σε αυτό το τόσο σημαντικό θέμα.
Μιλάμε, άλλωστε, για ένα κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μέρος της τριμερούς συνεργασίας μας, αλλά και για μια χώρα με κομβικό ρόλο σε μια άκρως ευαίσθητη περιοχή.
Μιλήσαμε, επίσης, για τη ναυσιπλοία, για τη θαλάσσια ασφάλεια, για την ελευθερία της ναυσιπλοίας, καθώς η ηρεμία σε κρίσιμες θαλάσσιες οδούς, από το Στενό του Ορμούζ μέχρι την Ερυθρά Θάλασσα και το Μπαμπ ελ Μαντέμπ, αποτελεί ένα ζήτημα παγκόσμιας σημασίας. Γι’ αυτό και η απρόσκοπτη ναυσιπλοία και τα δικαιώματα διέλευσης πρέπει πάντα να γίνονται σεβαστά, όπως εξάλλου ρητά προβλέπει και το Διεθνές Δίκαιο.
Μια παγκόσμια ναυτική, μια παγκόσμια ναυτιλιακή δύναμη, όπως είναι η Ελλάδα, θέτει το θέμα αυτό σε απόλυτη, θεμελιώδη και διαχρονική προτεραιότητα.
Και έτσι η Ελληνική Προεδρία στο Συμβούλιο Ασφαλείας, σε έναν μήνα από τώρα, τον Οκτώβριο, σχεδιάζει, κύριοι Πρόεδροι, να αναλάβει νέες πρωτοβουλίες για την ανάδειξη της σημασίας της ελευθερίας της ναυσιπλοίας. Γιατί η ασφάλεια στις θάλασσες και η ελεύθερη διακίνηση σε αυτές, είναι προϋπόθεση προόδου και ανάπτυξης για όλες τις χώρες και προφανώς μια εξαιρετικά σημαντική προτεραιότητα για τρεις ναυτιλιακές χώρες όπως είναι η Ελλάδα, η Κύπρος και η Αίγυπτος.
Αγαπητοί Πρόεδροι, μας ενώνει η προσήλωση στο Διεθνές Δίκαιο και ειδικά στο Δίκαιο της Θάλασσας, έχοντας ήδη αποδείξει στην πράξη ότι η οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών μπορεί να επιτυγχάνεται με διάλογο και τελικά με σεβασμό των κυριαρχικών δικαιωμάτων των κρατών.
Ακριβώς όπως η Συμφωνία Ελλάδας-Αιγύπτου για μερική οριοθέτηση ΑΟΖ, έξι χρόνια πριν, απέδειξε ότι όταν τελικά υπάρχει πολιτική βούληση αλλά και προσήλωση στη διεθνή νομιμότητα, μπορούμε να πετύχουμε αμοιβαία ωφέλιμες συγκλίσεις, ενισχύοντας παράλληλα τη σταθερότητα στην περιοχή.
Αυτή ήταν, είναι και θα είναι η προσέγγισή μας συνολικά, και στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο. Η Ελλάδα δεν απειλεί κανέναν, επιδιώκει τη σταθερότητα μέσα από λειτουργικές σχέσεις καλής γειτονίας, πάντα με βάση το Διεθνές Δίκαιο.
Σταθερότητα, ωστόσο, δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση υποχωρητικότητα ούτε ανοχή σε τετελεσμένα. Συνεπώς, η Ελλάδα δεν φοβάται ούτε να υπερασπιστεί τις θέσεις της με αυτοπεποίθηση ούτε και να συνομιλήσει. Είναι οι δύο όψεις μιας υπεύθυνης εξωτερικής πολιτικής.
Συζητήσαμε εκτενώς για το πώς μπορούμε να μετουσιώσουμε τη συνεργασία μας σε συγκεκριμένα έργα και πρωτοβουλίες, ιδιαίτερα στους τομείς της ενέργειας, της συνδεσιμότητας και των επενδύσεων. Και μιλήσαμε για κοινά επενδυτικά έργα, τα οποία προωθούν και οι τρεις χώρες μας.
Επανεπιβεβαιώσαμε, κ. Πρόεδρε, την ισχυρή μας στήριξη στην ηλεκτρική διασύνδεση GREGY. Είναι, όπως έχουμε πει πολλές φορές, ένα έργο στρατηγικής σημασίας, που θα μεταφέρει φτηνή ανανεώσιμη ηλεκτρική ενέργεια από την Αίγυπτο στην Ευρώπη, ενισχύοντας περαιτέρω την ενεργειακή ασφάλεια και καθιστώντας την Ανατολική Μεσόγειο ενεργειακή «γέφυρα» μεταξύ Βόρειας Αφρικής και Ευρώπης.
Και είναι πολύ σημαντικές, επίσης, οι προοπτικές συνεργασίας στο φυσικό αέριο. Σκεφτείτε ότι αέριο το οποίο θα παράγεται στην Κύπρο, θα μεταφέρεται στην Αίγυπτο, θα χρησιμοποιεί τις υποδομές της φίλης χώρας για να υγροποιείται και θα μπορεί θεωρητικά να επιστρέφει στην Ευρώπη μέσω των εγκαταστάσεων επαναεριοποίησης στην Ελλάδα, στη Ρεβυθούσα και στην Αλεξανδρούπολη, για να καλύψει, τελικά, μέσω του Κάθετου Διαδρόμου, ανάγκες χωρών στη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη. Είναι ένα υπόδειγμα ενεργειακής συνεργασίας, μιλούσαμε πολλά χρόνια γι΄ αυτή, αλλά βρισκόμαστε πια στο ευχάριστο σημείο αυτή να γίνεται πράξη.
Τέλος, θέλω κι εγώ με τη σειρά μου να σταθώ στην ευρωπαϊκή διάσταση της συνεργασίας μας. Αναφέρθηκε και ο Νίκος σε αυτή. Η Ελλάδα και η Κύπρος πρωτοστατήσαμε στην αναβάθμιση των σχέσεων Ευρωπαϊκής Ένωσης και Αιγύπτου και στη σύναψη αυτής της συνολικής στρατηγικής σχέσης μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Αιγύπτου.
Το κάναμε σε μία εποχή όπου έπρεπε να καταβάλλουμε μεγάλη προσπάθεια για να πείσουμε Ευρωπαίους συμμάχους μας ότι η σταθερότητα και η ευημερία της Αιγύπτου είναι απολύτως κρίσιμη και για τη σταθερότητα της ευρωπαϊκής ηπείρου.
Και χαιρόμαστε που φτάσαμε πια σε αυτό το σημείο, διότι για εμάς μία ισχυρή σχέση Ευρωπαϊκής Ένωσης-Αιγύπτου αποτελεί ουσιαστικά μία επένδυση στη σταθερότητα και στην ευημερία της κοινής μας γειτονιάς.
Νομίζω ότι και η σημερινή μας συνάντηση αποδεικνύει ότι η τριμερής μας σχέση και οι προοπτικές συνεργασίας παραμένουν ένας σταθερός άξονας ευημερίας και ασφάλειας στην περιοχή.
Αγαπητέ Πρόεδρε, ευχαριστούμε ακόμα μια φορά γι΄ αυτή την εξαιρετική φιλοξενία σήμερα στο Ελ Αλαμέιν και, αγαπητέ Νίκο, προσβλέπω στην 11η τριμερή μας, στη Λευκωσία ή όπου μάλλον επιλέξεις να την οργανώσεις στη φίλη και αδερφή Κύπρο, για να μπορούμε να εμβαθύνουμε ακόμα περισσότερο αυτή την τόσο ουσιαστική τριμερή συνεργασία.
Επισυνάπτεται η Κοινή Διακήρυξη της τριμερούς συνάντησης ηγετών Ελλάδας-Κύπρου-Αιγύπτου.
