Η αυτοεκτίμηση διαμορφώνει κάθε πτυχή της ζωής σας. Αν η δική σας είναι χαμηλή, μπορεί να μην συνειδητοποιείτε καν πόσες μικρές συνήθειες και μοτίβα έχουν εισχωρήσει για να καλύψουν αυτό το κενό. Αυτές οι συμπεριφορές συχνά φαίνονται φυσιολογικές επειδή έχουν γίνει δεύτερη φύση σας. Αλλά στην πραγματικότητα είναι σημάδια ότι κάτι βαθύτερο χρειάζεται προσοχή.
Αξίζετε να νιώθετε άξιοι, ικανοί και σίγουροι για το ποιοι είστε. Το πρώτο βήμα για την οικοδόμηση μιας πιο υγιούς αυτοεκτίμησης είναι η αναγνώριση αυτών των ανεπαίσθητων μοτίβων που σας κρατούν κολλημένους. Ας εξερευνήσουμε μερικά κοινά σημάδια ότι η εσωτερική σας φωνή… μπορεί να χρειάζεται λίγη περισσότερη καλοσύνη.
1. Συνεχής αναζήτηση έγκρισης από τους άλλους.
Για παράδειγμα, μπορεί να διαπιστώσετε ότι κάνετε αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με εμμονή, μετρώντας τα likes και τα σχόλια ως απόδειξη της αξίας σας. Ή μπορεί να ρωτήσετε “Φαίνεται εντάξει αυτό;” πολλές φορές πριν φύγετε από το σπίτι, ή ακόμα χειρότερα, ίσως παίρνετε σημαντικές αποφάσεις με βάση το τι μπορεί να πιστεύουν οι άλλοι και όχι με βάση αυτό που σας φαίνεται σωστό.
2. Παραμονή σε σχέσεις ή καταστάσεις που δεν σας εξυπηρετούν.
Η χαμηλή αυτοεκτίμηση συχνά πείθει τους ανθρώπους ότι η κακή μεταχείριση είναι καλύτερη από το να είναι κάποιος μόνος. Για παράδειγμα, μπορεί να παραμείνετε σε μια δουλειά όπου δεν σας αρέσει, να διατηρείτε μονόπλευρες φιλίες με άτομα που σας υποτιμούν ή σας χρησιμοποιούν συνεχώς ή να παραμένετε σε τοξικές ρομαντικές σχέσεις.
Οι προειδοποιητικές σημαίες αγνοούνται όταν δεν πιστεύετε ότι αξίζετε περισσότερα. Κάποιος που ακυρώνει επανειλημμένα σχέδια, υποτιμά τα επιτεύγματά σας ή σας κάνει να νιώθετε χειρότερα για τον εαυτό σας μόλις περνάτε χρόνο μαζί – αυτά είναι σημάδια ότι μια κατάσταση δεν εξυπηρετεί την ευημερία σας.
3. Πολλές συγγνώμες…
Αν ζητήσετε συγγνώμη επειδή έχετε Χ απόψεις, επειδή κάνετε ερωτήσεις ή απλώς επειδή βρίσκεστε σε ένα δωμάτιο, αυτό το μοτίβο πιθανότατα έχει ριζώσει. Μπορεί να ζητήσετε συγγνώμη επειδή είστε άρρωστοι, επειδή έχετε ανάγκες ή επειδή μιλάτε στις συναντήσεις όταν έχετε κάτι πολύτιμο να προσθέσετε.
Φυσικά, υπάρχουν στιγμές που σίγουρα θα πρέπει να ζητάμε συγγνώμη, αλλά η διαφορά είναι ξεκάθαρη. Οι υγιείς συγγνώμες αντιμετωπίζουν την πραγματική βλάβη που προκλήθηκε σε άλλους. Αλλά όταν ζητάτε συγγνώμη για την κανονική ανθρώπινη συμπεριφορά, ενισχύετε την πεποίθηση ότι κάνετε κάποιο λάθος ή είστε εξ ορισμού φορτικοί. Αυτή η συνεχής αυτο-μείωση στην πραγματικότητα διδάσκει στους άλλους να σας βλέπουν ως λιγότερο ικανούς ή σημαντικούς από ό,τι είστε. Σταματήστε να λέτε «Λυπάμαι» όταν δεν χρειάζεται: οι σκέψεις, οι ανάγκες και η παρουσία σας έχουν την ίδια σημασία με οποιουδήποτε άλλου.
4. Λέτε «ναι» όταν θέλετε να πείτε «όχι».
Πολλοί άνθρωποι δυσκολεύονται να βάλουν όρια επειδή φοβούνται την απόρριψη ή τη σύγκρουση, περισσότερο από τη δική τους εξάντληση. Όταν η αυτοεκτίμησή σας είναι χαμηλή, το να λέτε όχι σας φαίνεται επικίνδυνο. Μπορεί να αναλάβετε επιπλέον έργα στη δουλειά όταν είστε ήδη καταβεβλημένοι ή να αφήσετε τα μέλη της οικογένειάς σας να σας φερθούν ασεβώς επειδή η αντιπαράθεση σας φαίνεται χειρότερη από την ίδια την κακομεταχείριση.
Αλλά αυτό το μοτίβο αποτυγχάνει με τρόπους που ίσως δεν περιμένετε. Οι άνθρωποι στην πραγματικότητα σέβονται τους άλλους περισσότερο, όταν έχουν σαφή όρια. Ο συνάδελφος που μπορεί να πει «Δεν μπορώ να αναλάβω άλλο έργο αυτή την εβδομάδα» θεωρείται επαγγελματίας και έχει αυτογνωσία. Τα όρια δεν είναι εγωιστικά – είναι το θεμέλιο των υγιών σχέσεων και του αυτοσεβασμού.
5. Συνεχής σύγκριση του εαυτού σας με τους άλλους.
«Η σύγκριση είναι ο κλέφτης της χαράς», λέει η παροιμία, και είναι επίσης ένας από τους πιο γρήγορους τρόπους για να βλάψετε την αυτοεκτίμησή σας. Η έλευση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης έχει κάνει αυτή την παγίδα ιδιαίτερα εύκολη. Βλέπετε φωτογραφίες από τις διακοπές κάποιου και ξαφνικά νιώθετε άσχημα που περνάτε το Σαββατοκύριακό στο σπίτι. Συγκρίνετε την επαγγελματική σας πρόοδο με αυτή ενός φίλου από το πανεπιστήμιο και νιώθετε ότι αποτυγχάνετε στη ζωή.
Το θέμα με τη σύγκριση είναι ότι δεν είναι ποτέ δίκαιη ή ακριβής. Συγκρίνετε την εσωτερική σας εμπειρία -με αμφιβολίες, αγώνες και καθημερινές στιγμές- με την εξωτερική εικόνα κάποιου άλλου. Αλλά δεν έχετε ιδέα τι πραγματικά συμβαίνει στο μυαλό του άλλου και πίσω από κλειστές πόρτες.
