Μια εκτεταμένη αμερικανική μελέτη φέρνει στο προσκήνιο έναν λιγότερο συζητημένο παράγοντα υγείας: την οικογενειακή κατάσταση. Τα ευρήματα δείχνουν ότι τα άτομα που δεν έχουν παντρευτεί ποτέ εμφανίζουν υψηλότερα ποσοστά καρκίνου, αναδεικνύοντας τον ρόλο των κοινωνικών συνθηκών στην υγεία.

Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Cancer Research Communications, εξετάζει τη σχέση ανάμεσα στον γάμο και τη συχνότητα εμφάνισης καρκίνου, πέρα από τους κλασικούς παράγοντες κινδύνου όπως το κάπνισμα ή η διατροφή.

Γάμος & καρκίνος: Τα βασικά ευρήματα της μελέτης

Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 12 πολιτείες των ΗΠΑ για την περίοδο 2015–2022, εστιάζοντας σε ενήλικες άνω των 30 ετών. Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες αναλύσεις στο είδος της, με:

• περισσότερα από 4,2 εκατομμύρια περιστατικά καρκίνου
• πάνω από 500 εκατομμύρια ανθρωποέτη παρακολούθησης

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι άνδρες που δεν είχαν παντρευτεί ποτέ είχαν έως και 68% υψηλότερη συχνότητα καρκίνου, ενώ στις γυναίκες, η διαφορά έφτανε το 85% . Η τάση αυτή ήταν σταθερή σε διαφορετικές ηλικιακές, φυλετικές και εθνοτικές ομάδες και γινόταν εντονότερη με την αύξηση της ηλικίας.

Σε ποιους καρκίνους εντοπίζονται οι μεγαλύτερες διαφορές

Οι αποκλίσεις δεν περιορίστηκαν σε μία μορφή καρκίνου, αλλά καταγράφηκαν σε πολλές κατηγορίες. Στους άνδρες, σημαντική αύξηση παρατηρήθηκε στον καρκίνο του πρωκτού. Στις γυναίκες, υψηλότερα ποσοστά καταγράφηκαν στον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας. Μεγάλες διαφορές εντοπίστηκαν και σε καρκίνους που σχετίζονται με λοιμώξεις, κάπνισμα και κατανάλωση αλκοόλ.

Αντίθετα, μικρότερες διαφορές εμφανίστηκαν σε καρκίνους όπως του θυρεοειδούς, του προστάτη και, σε μικρότερο βαθμό, του μαστού.

Γάμος & καρκίνος: Τι μπορεί να εξηγεί τη σύνδεση

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ο γάμος δε λειτουργεί ως «προστατευτικός παράγοντας» από μόνος του. Αντίθετα, αντανακλά ένα σύνολο κοινωνικών και συμπεριφορικών συνθηκών.

Όπως αναφέρουν η Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, η Αλεξάνδρα Σταυροπούλου και ο Θάνος Δημόπουλος από το ΕΚΠΑ, η οικογενειακή κατάσταση μπορεί να συνδέεται με:

• Πιο σταθερό τρόπο ζωής
• Καλύτερη ψυχολογική και κοινωνική στήριξη
• Μεγαλύτερη οικονομική ασφάλεια
• Συχνότερη πρόσβαση σε προληπτικές εξετάσεις

Ένας σύντροφος, για παράδειγμα, μπορεί να ενθαρρύνει την πρόληψη ή την έγκαιρη αναζήτηση ιατρικής βοήθειας, παράγοντες που επηρεάζουν ουσιαστικά την υγεία σε βάθος χρόνου.

Ανισότητες και κοινωνικοί παράγοντες

Η μελέτη ανέδειξε και σημαντικές κοινωνικές διαφοροποιήσεις. Για παράδειγμα, οι μαύροι άνδρες που δεν είχαν παντρευτεί ποτέ εμφάνισαν τα υψηλότερα συνολικά ποσοστά καρκίνου.

Τα δεδομένα υποδεικνύουν ότι η οικογενειακή κατάσταση συνδέεται με ευρύτερα ζητήματα όπως:

• η φτώχεια
• ο κοινωνικός αποκλεισμός
• οι ανισότητες στην πρόσβαση σε υγειονομική φροντίδα

Με άλλα λόγια, το αν κάποιος παντρεύεται ή όχι επηρεάζεται και από κοινωνικές συνθήκες που με τη σειρά τους επηρεάζουν την υγεία.

Τι ισχύει για τις γυναίκες

Τα ευρήματα αμφισβητούν την αντίληψη ότι τα οφέλη του γάμου αφορούν κυρίως στους άνδρες. Η αυξημένη συχνότητα καρκίνου στις γυναίκες που δεν έχουν παντρευτεί ποτέ ήταν εξίσου έντονη και σταθερή.

Πιθανοί παράγοντες περιλαμβάνουν:

• διαφορές στις αναπαραγωγικές επιλογές
• καθυστέρηση ή αποφυγή τεκνοποίησης
• διαφοροποιήσεις στην προληπτική φροντίδα

Ουσιαστικά οι επιστήμονες τονίζουν ότι η οικογενειακή κατάσταση δεν αποτυπώνει πάντα την πραγματική ποιότητα ζωής ή σχέσεων. Ένα άτομο μπορεί να είναι ανύπαντρο αλλά να έχει ισχυρό δίκτυο στήριξης, ενώ ένα παντρεμένο άτομο μπορεί να βιώνει απομόνωση.

Το βασικό συμπέρασμα είναι σαφές: η υγεία δεν εξαρτάται μόνο από βιολογικούς παράγοντες, αλλά και από το κοινωνικό περιβάλλον.

Η μοναξιά, η οικονομική ανασφάλεια και η μειωμένη πρόσβαση στην πρόληψη μπορούν να επηρεάσουν ουσιαστικά τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου, υπενθυμίζοντας ότι η δημόσια υγεία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τις κοινωνικές ανισότητες.

Πηγή: dailypharmanews.gr