Με τσούζει όταν ουρώ: Είναι κυστίτιδα και τι μπορώ να κάνω;
Το τσούξιμο κατά την ούρηση, η συχνή ανάγκη να επισκεφθούμε την τουαλέτα και η αίσθηση ότι η κύστη δεν αδειάζει πλήρως αποτελούν συχνά συμπτώματα οξείας κυστίτιδας.
Η κυστίτιδα είναι φλεγμονή της ουροδόχου κύστης, η οποία προκαλείται συνήθως από βακτήρια που προέρχονται από το έντερο. Το βακτήριο Escherichia coli ή E. coli ευθύνεται για το 70–95% των περιστατικών.
Από την ΟΛΙΝΑ ΗΛΙΑΔΟΥ, Φαρμακοποιό, MSc Clinical Pharmacologist, MBA in Pharmacy Management, MPharm
Ποια είναι τα συχνότερα συμπτώματα της κυστίτιδας;
Η οξεία κυστίτιδα μπορεί να προκαλέσει:
- Τσούξιμο ή πόνο κατά την ούρηση
- Συχνουρία
- Έντονη και ξαφνική ανάγκη για ούρηση
- Αποβολή μικρής ποσότητας ούρων κάθε φορά
- Πόνο ή βάρος χαμηλά στην κοιλιά
- Θολά, σκουρόχρωμα ή δύσοσμα ούρα
- Παρουσία μικρής ποσότητας αίματος στα ούρα
Τα συμπτώματα αυτά δεν σημαίνουν πάντοτε ότι πρόκειται για απλή κυστίτιδα. Για τον λόγο αυτό είναι σημαντικό να αξιολογούνται σωστά, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν πυρετός, ρίγη ή πόνος στη μέση.
Πότε χρειάζεται άμεσα ιατρική συμβουλή;
Επικοινωνήστε με γιατρό εάν παρουσιάζετε:
- Πυρετό ή ρίγη
- Πόνο στη μέση, στα πλευρά ή στην περιοχή των νεφρών
- Ναυτία ή εμετούς
- Έντονη αδυναμία ή επιδείνωση της γενικής κατάστασης
- Συχνές υποτροπές, δηλαδή τρία ή περισσότερα επεισόδια μέσα σε έναν χρόνο
- Αίμα στα ούρα
- Συμπτώματα που δεν βελτιώνονται μέσα σε 48 ώρες
Ο πυρετός, τα ρίγη και ο πόνος στη μέση μπορεί να αποτελούν ενδείξεις πυελονεφρίτιδας, δηλαδή λοίμωξης που έχει επεκταθεί προς τους νεφρούς και απαιτεί άμεση ιατρική αντιμετώπιση.
Ιατρική αξιολόγηση είναι επίσης απαραίτητη όταν τα συμπτώματα εμφανίζονται:
- Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης
- Σε άνδρα ή παιδί
- Σε άτομο ηλικίας άνω των 65 ετών
- Σε ασθενή με νεφρική νόσο
- Σε άτομο με ανοσοκαταστολή
- Σε ασθενή με δυσκολία στην κένωση της ουροδόχου κύστης ή άλλη σοβαρή πάθηση
Μπορεί να βοηθήσει η αυτοεξέταση ούρων;
Οι ειδικές ταινίες εξέτασης ούρων μπορούν να χρησιμοποιηθούν στο σπίτι για την ανίχνευση:
- Λευκοκυττάρων, τα οποία αποτελούν ένδειξη φλεγμονής
- Νιτρωδών, τα οποία παράγονται από ορισμένα βακτήρια
- Αίματος ή πρωτεΐνης, ανάλογα με το προϊόν
Η εξέταση θεωρείται αρνητική όταν τόσο τα λευκοκύτταρα όσο και τα νιτρώδη είναι αρνητικά. Η παρουσία μίας ή και των δύο παραμέτρων μπορεί να υποδηλώνει ουρολοίμωξη, χωρίς όμως να αντικαθιστά την ιατρική διάγνωση.
Για πιο αξιόπιστο αποτέλεσμα, συνιστάται η εξέταση να γίνεται με ούρα που έχουν παραμείνει στην κύστη για τουλάχιστον τέσσερις ώρες. Αφού απορριφθεί η πρώτη ποσότητα, συλλέγονται ούρα από το μέσο της ροής σε καθαρό δοχείο.
Εάν ανιχνεύεται αίμα ή πρωτεΐνη, αλλά τα λευκοκύτταρα και τα νιτρώδη είναι αρνητικά, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση, καθώς μπορεί να υπάρχει διαφορετική αιτία.
Ένα αρνητικό αποτέλεσμα δεν αποκλείει πάντοτε την ουρολοίμωξη. Παράλληλα, συμπτώματα όπως κνησμός, ερεθισμός ή κολπικές εκκρίσεις μπορεί να σχετίζονται με κολπίτιδα, μυκητίαση ή άλλη πάθηση και όχι με κυστίτιδα.
Χρειάζεται αντιβιοτικό;
Η ανάγκη για αντιβιοτική αγωγή πρέπει να αξιολογείται από γιατρό ή άλλο αρμόδιο επαγγελματία υγείας, ανάλογα με τα συμπτώματα, τα ευρήματα της εξέτασης και το ιστορικό του ασθενούς.
Τα συμπληρώματα διατροφής και τα φυτικά προϊόντα δεν αντικαθιστούν το αντιβιοτικό όταν αυτό είναι απαραίτητο. Μπορεί, ωστόσο, να χρησιμοποιούνται σε ορισμένες περιπτώσεις ως συμπληρωματικά μέτρα ή για την πρόληψη των υποτροπών.
Cranberry για την πρόληψη των υποτροπών
Το cranberry περιέχει προανθοκυανιδίνες τύπου Α, γνωστές ως PAC-A. Οι ουσίες αυτές φαίνεται ότι δυσκολεύουν το E. coli να προσκολληθεί στα τοιχώματα του ουροποιητικού συστήματος, διευκολύνοντας την απομάκρυνσή του με τα ούρα.
Η χρήση προϊόντων cranberry μπορεί να συμβάλει στη μείωση των υποτροπών σε γυναίκες που εμφανίζουν συχνές ουρολοιμώξεις.
Δεν υπάρχουν, όμως, επαρκή στοιχεία ότι μπορεί να θεραπεύσει μια ενεργή λοίμωξη.
Στα τυποποιημένα προϊόντα είναι σημαντικό να αναγράφεται η περιεκτικότητα σε PAC-A. Συχνά χρησιμοποιούνται προϊόντα που παρέχουν τουλάχιστον 36 mg PAC-A την ημέρα.
Απαιτείται προσοχή από άτομα που λαμβάνουν αντιπηκτικά φάρμακα, ιδιαίτερα ανταγωνιστές της βιταμίνης Κ, καθώς ενδέχεται να αυξηθεί ο κίνδυνος αιμορραγίας.
Τι γνωρίζουμε για τη D-μαννόζη;
Η D-μαννόζη είναι ένα απλό σάκχαρο που αποβάλλεται σε μεγάλο βαθμό μέσω των ούρων. Εκεί μπορεί να συνδεθεί με ορισμένα στελέχη E. coli, λειτουργώντας ως «δόλωμα» και περιορίζοντας την προσκόλλησή τους στο ουροποιητικό σύστημα.
Παρά τον ενδιαφέροντα μηχανισμό δράσης της, τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα δεν είναι αρκετά ισχυρά για να αποδείξουν με βεβαιότητα ότι προλαμβάνει ή θεραπεύει τις ουρολοιμώξεις.
Η δοσολογία διαφέρει ανάλογα με το προϊόν και τον σκοπό χρήσης. Για τον λόγο αυτό πρέπει να ακολουθούνται οι οδηγίες του κατασκευαστή και η συμβουλή του φαρμακοποιού ή του γιατρού.
Τα άτομα με διαβήτη, νεφρική νόσο, εγκυμοσύνη ή συστηματική φαρμακευτική αγωγή πρέπει να ζητούν επαγγελματική συμβουλή πριν τη χρήση της.
Φυτικά προϊόντα και αιθέρια έλαια
Ορισμένα φυτικά συστατικά χρησιμοποιούνται παραδοσιακά για την ανακούφιση από το αίσθημα καύσου ή τη συχνουρία. Σε αυτά περιλαμβάνονται φυτά με διουρητικές ή αντισηπτικές ιδιότητες, όπως η ερείκη και φυτά που περιέχουν αρβουτίνη.
Η αποτελεσματικότητα και η ασφάλειά τους διαφέρουν σημαντικά ανάλογα με το φυτό, το εκχύλισμα και τη δοσολογία. Η φυσική προέλευση ενός προϊόντος δεν σημαίνει ότι είναι κατάλληλο για όλους ή ότι μπορεί να λαμβάνεται χωρίς περιορισμούς.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται κατά την εγκυμοσύνη και τον θηλασμό, καθώς και σε άτομα με νεφρική ή ηπατική νόσο ή σε όσους λαμβάνουν φάρμακα.
Αιθέρια έλαια όπως το θυμάρι, η ρίγανη, η κανέλα, το τεϊόδεντρο και το δεντρολίβανο περιλαμβάνονται σε ορισμένα σκευάσματα που χρησιμοποιούνται παραδοσιακά για το ουροποιητικό. Δεν πρέπει να καταναλώνονται αυτούσια ούτε να χρησιμοποιούνται χωρίς τις οδηγίες του κατασκευαστή και επαγγελματία υγείας.
Δεν συνιστώνται κατά την εγκυμοσύνη, ενώ χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή σε άτομα με ιστορικό άσθματος, επιληπτικών κρίσεων, καούρας ή γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης.
Βοηθούν τα προβιοτικά;
Τα προβιοτικά προτείνονται με στόχο την υποστήριξη της φυσιολογικής μικροχλωρίδας του εντέρου και του κόλπου. Μέχρι σήμερα, όμως, δεν έχει αποδειχθεί με σαφήνεια ότι μπορούν να προλάβουν αποτελεσματικά τις υποτροπιάζουσες ουρολοιμώξεις.
Σε περιπτώσεις ανοσοκαταστολής δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται χωρίς προηγούμενη ιατρική συμβουλή.
Τι μπορώ να κάνω για να ανακουφιστώ;
Η επαρκής πρόσληψη υγρών και η τακτική ούρηση μπορούν να βοηθήσουν στην απομάκρυνση των βακτηρίων από το ουροποιητικό σύστημα.
Για την ανακούφιση του πόνου μπορεί να χρησιμοποιηθεί παρακεταμόλη, εφόσον δεν υπάρχει αντένδειξη και τηρούνται οι συνιστώμενες δόσεις.
Τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως υποκατάστατο της κατάλληλης θεραπείας μιας λοίμωξης και χρειάζεται προσοχή, ιδιαίτερα σε άτομα με νεφρικά, γαστρεντερικά ή καρδιαγγειακά προβλήματα.
Πώς μπορώ να περιορίσω τον κίνδυνο νέας ουρολοίμωξης;
Για την πρόληψη των υποτροπών:
- Πίνετε αρκετά υγρά μέσα στην ημέρα.
- Μην αναβάλλετε την ούρηση για πολλές ώρες.
- Προσπαθήστε να αδειάζετε πλήρως την ουροδόχο κύστη.
- Ουρείτε μετά τη σεξουαλική επαφή, ιδιαίτερα εάν οι ουρολοιμώξεις συνδέονται με αυτήν.
- Σκουπίζεστε από μπροστά προς τα πίσω μετά την τουαλέτα.
- Αποφεύγετε τις κολπικές πλύσεις και την υπερβολική χρήση αντισηπτικών προϊόντων στην ευαίσθητη περιοχή.
- Αντιμετωπίζετε τη δυσκοιλιότητα, η οποία ευνοεί τη συγκέντρωση και τον πολλαπλασιασμό των μικροβίων.
- Προτιμάτε ήπια προϊόντα καθαρισμού και αποφεύγετε την υπερβολική προσωπική υγιεινή, η οποία μπορεί να διαταράξει τη φυσιολογική μικροχλωρίδα.
Μην αγνοείτε τα συμπτώματα
Η κυστίτιδα είναι συχνή και στις περισσότερες περιπτώσεις αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά. Ωστόσο, το τσούξιμο κατά την ούρηση δεν οφείλεται πάντοτε σε ουρολοίμωξη.
Συμβουλευτείτε τον φαρμακοποιό ή τον γιατρό σας για τη σωστή αξιολόγηση των συμπτωμάτων και αποφύγετε τη λήψη αντιβιοτικών χωρίς ιατρική καθοδήγηση. Εάν τα συμπτώματα επιμένουν για περισσότερο από 48 ώρες, επιδεινώνονται ή συνοδεύονται από πυρετό και πόνο στη μέση, η ιατρική εξέταση είναι απαραίτητη.
