Κάποιες αλλαγές δεν φαίνονται αμέσως ανησυχητικές. Λίγη παραπάνω κούραση, δυσκολία στο βάρος, αϋπνία, ταχυπαλμίες ή ένα αίσθημα ότι «κάτι δεν πάει όπως πριν» συχνά αποδίδονται στο στρες, στις ορμόνες ή στην απαιτητική καθημερινότητα. Όμως τα συμπτώματα θυρεοειδή στις γυναίκες μπορεί να κρύβονται πίσω από ενοχλήσεις που μοιάζουν ασύνδετες μεταξύ τους.

Ο θυρεοειδής είναι ένας μικρός αδένας στη βάση του λαιμού, αλλά επηρεάζει πολλά περισσότερα από όσα φανταζόμαστε. Ρυθμίζει τον μεταβολισμό, την ενέργεια, τη θερμοκρασία του σώματος, τον καρδιακό ρυθμό, τη διάθεση, τον κύκλο και τη λειτουργία του εντέρου. Όταν δεν λειτουργεί σωστά, το σώμα συνήθως το δείχνει με τρόπους που δεν είναι πάντα ξεκάθαροι από την πρώτη στιγμή.

Γιατί τα προβλήματα θυρεοειδούς είναι πιο συχνά στις γυναίκες

Οι γυναίκες εμφανίζουν συχνότερα διαταραχές του θυρεοειδούς, κυρίως λόγω ορμονικών αλλαγών και αυξημένης προδιάθεσης για αυτοάνοσα νοσήματα. Η εφηβεία, η εγκυμοσύνη, η λοχεία και η εμμηνόπαυση είναι περίοδοι στις οποίες ο θυρεοειδής μπορεί να επηρεαστεί περισσότερο.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε ενόχληση σχετίζεται με τον αδένα. Σημαίνει όμως ότι όταν τα συμπτώματα επιμένουν ή συνδυάζονται μεταξύ τους, αξίζει να μπαίνει και ο θυρεοειδής στο κάδρο. Ειδικά όταν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό, παλαιότερη διάγνωση ή αυτοάνοσα νοσήματα.

Συμπτώματα θυρεοειδή στις γυναίκες που δεν πρέπει να αγνοείτε

Το πιο σημαντικό είναι να μην κοιτάτε κάθε σύμπτωμα μεμονωμένα. Η μεγάλη εικόνα μετράει περισσότερο. Μια γυναίκα μπορεί να έχει ήπια συμπτώματα για μήνες πριν καταλάβει ότι υπάρχει κοινή αιτία.

Όταν ο θυρεοειδής υπολειτουργεί

Στον υποθυρεοειδισμό ο οργανισμός «χαμηλώνει ταχύτητα». Το πιο συχνό παράπονο είναι η επίμονη κόπωση, ακόμη και μετά από αρκετό ύπνο. Μαζί μπορεί να εμφανιστούν υπνηλία, αίσθημα βάρους στο σώμα και δυσκολία συγκέντρωσης.

Πολλές γυναίκες παρατηρούν αύξηση βάρους ή δυσκολία να χάσουν κιλά, χωρίς μεγάλη αλλαγή στη διατροφή τους. Άλλες νιώθουν περισσότερο κρύο από το συνηθισμένο, έχουν ξηρό δέρμα, εύθραυστα νύχια και τριχόπτωση. Η δυσκοιλιότητα είναι επίσης συχνή, όπως και ένα πρήξιμο στο πρόσωπο ή στα άκρα.

Ο κύκλος μπορεί να γίνει πιο βαρύς ή πιο ακανόνιστος, ενώ δεν είναι σπάνιες οι αλλαγές στη διάθεση, όπως χαμηλή ενέργεια, θλίψη ή μια αίσθηση ψυχικής επιβράδυνσης. Σε κάποιες περιπτώσεις επηρεάζεται και η γονιμότητα.

Όταν ο θυρεοειδής λειτουργεί υπερβολικά

Στον υπερθυρεοειδισμό συμβαίνει το αντίθετο. Ο οργανισμός «τρέχει» πιο γρήγορα από το φυσιολογικό. Εδώ οι γυναίκες μπορεί να νιώθουν νευρικότητα, ανησυχία, ευερεθιστότητα και έντονη εσωτερική ένταση.

Συχνά εμφανίζονται ταχυπαλμίες, αυξημένη εφίδρωση, δυσανεξία στη ζέστη και απώλεια βάρους παρά τη φυσιολογική ή και αυξημένη όρεξη. Μπορεί να υπάρχει τρόμος στα χέρια, αδυναμία στους μυς, πιο συχνές κενώσεις ή διάρροια και δυσκολία στον ύπνο.

Ο εμμηνορροϊκός κύκλος συχνά γίνεται πιο αραιός ή πιο ελαφρύς. Μερικές γυναίκες παρατηρούν και αλλαγές στα μάτια, όπως ξηρότητα, ερεθισμό ή πιο έντονη προβολή, ανάλογα με την αιτία του προβλήματος.

Πώς επηρεάζει ο θυρεοειδής το σώμα και την καθημερινότητα

Οι διαταραχές του θυρεοειδούς δεν είναι μόνο «ορμόνες σε μια εξέταση». Μπορούν να επηρεάσουν τη δουλειά, την άσκηση, την ψυχολογία, τη σεξουαλική διάθεση και τη συνολική αίσθηση ευεξίας. Γι’ αυτό και αρκετές γυναίκες περιγράφουν ότι νιώθουν «εκτός εαυτού» χωρίς να μπορούν να το εξηγήσουν.

Είναι επίσης εύκολο να μπερδευτούν τα σημάδια με άλλες καταστάσεις. Η κόπωση μπορεί να αποδοθεί στην έλλειψη σιδήρου, στο burnout ή στην κακή ποιότητα ύπνου. Οι διακυμάνσεις βάρους μπορεί να συνδεθούν με την ηλικία ή την καθιστική ζωή. Οι αλλαγές διάθεσης συχνά μπαίνουν αυτόματα στην κατηγορία του άγχους. Μερικές φορές αυτό ισχύει. Μερικές φορές όχι.

Ακριβώς εκεί χρειάζεται προσοχή. Όχι πανικός, αλλά παρατήρηση.

Συμπτώματα θυρεοειδούς στις γυναίκες σε ιδιαίτερες φάσεις ζωής

Εγκυμοσύνη και λοχεία

Στην εγκυμοσύνη ο θυρεοειδής παίζει σημαντικό ρόλο τόσο για τη μητέρα όσο και για την ανάπτυξη του μωρού. Το δύσκολο είναι ότι αρκετά συμπτώματα θυρεοειδούς μοιάζουν με «φυσιολογικές» αλλαγές της κύησης, όπως η κούραση, οι μεταβολές βάρους ή οι παλμοί.

Μετά τον τοκετό, κάποιες γυναίκες εμφανίζουν θυρεοειδίτιδα λοχείας. Μπορεί να ξεκινήσει με νευρικότητα, ταχυπαλμίες και αδυνάτισμα και στη συνέχεια να περάσει σε φάση κόπωσης, πτώσης διάθεσης και βάρους που ανεβαίνει. Επειδή η λοχεία είναι από μόνη της απαιτητική, τέτοια σημάδια συχνά δεν αξιολογούνται έγκαιρα.

Περιεμμηνόπαυση και εμμηνόπαυση

Σε αυτή τη φάση, η αϋπνία, οι μεταβολές στη διάθεση, οι εξάψεις, η κόπωση και οι αλλαγές στο βάρος μπορεί να σχετίζονται είτε με τις ορμονικές μεταβολές της ηλικίας είτε με τον θυρεοειδή, είτε και με τα δύο. Αυτός είναι ένας λόγος που η αυτοδιάγνωση δεν βοηθά. Οι εξετάσεις και η ιατρική εκτίμηση είναι ο ασφαλέστερος δρόμος.

Πότε χρειάζεται έλεγχος

Αν τα συμπτώματα κρατούν πάνω από λίγες εβδομάδες, αν γίνονται πιο έντονα ή αν επηρεάζουν την καθημερινότητά σας, καλό είναι να μιλήσετε με γιατρό. Το ίδιο ισχύει όταν υπάρχουν ταχυπαλμίες, ανεξήγητη απώλεια ή αύξηση βάρους, σημαντική τριχόπτωση, διαταραχές κύκλου ή δυσκολία σύλληψης.

Μεγαλύτερη εγρήγορση χρειάζεται αν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό θυρεοειδοπάθειας, αν έχετε άλλο αυτοάνοσο νόσημα ή αν βρίσκεστε σε εγκυμοσύνη, λοχεία ή εμμηνόπαυση. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ακόμη και πιο ήπια συμπτώματα αξίζουν αξιολόγηση.

Ποιες εξετάσεις ζητούνται συνήθως

Ο έλεγχος ξεκινά συνήθως με αιματολογικές εξετάσεις, κυρίως TSH και, ανάλογα με την περίπτωση, ελεύθερες θυρεοειδικές ορμόνες όπως FT4 και FT3. Αν υπάρχει υποψία αυτοάνοσης αιτίας, μπορεί να ζητηθούν και αντισώματα. Σε ορισμένες περιπτώσεις χρειάζεται υπερηχογράφημα θυρεοειδούς για πιο πλήρη εικόνα.

Το αν μια τιμή είναι οριακή ή ξεκάθαρα παθολογική δεν ερμηνεύεται μόνη της. Ο γιατρός θα λάβει υπόψη τα συμπτώματα, το ιστορικό, την ηλικία και τη φάση ζωής. Αυτό έχει σημασία, γιατί δεν χρειάζονται όλες οι περιπτώσεις την ίδια αντιμετώπιση ούτε με την ίδια ταχύτητα.

Τι μπορείτε να κάνετε μέχρι να μιλήσετε με ειδικό

Δεν υπάρχει λόγος να ξεκινήσετε συμπληρώματα ή «ενισχυτικές» λύσεις χωρίς καθοδήγηση. Ειδικά το ιώδιο και ορισμένα σκευάσματα για μεταβολισμό ή αδυνάτισμα μπορεί να μην είναι αθώα όταν υπάρχει διαταραχή θυρεοειδούς.

Αυτό που βοηθά πρακτικά είναι να κρατήσετε μια μικρή καταγραφή των συμπτωμάτων σας. Πότε ξεκίνησαν, πόσο συχνά εμφανίζονται, αν συνδέονται με τον κύκλο, αν υπάρχει μεταβολή σε βάρος, ύπνο, έντερο, διάθεση ή παλμούς. Αυτές οι πληροφορίες είναι πολύ χρήσιμες στην ιατρική αξιολόγηση.

Παράλληλα, υποστηρίξτε τον οργανισμό σας με βασικές συνήθειες που κάνουν διαφορά σε κάθε περίπτωση: σταθερό ύπνο, ισορροπημένα γεύματα, λιγότερη υπερκόπωση και ήπια κίνηση, ανάλογα με το πώς αισθάνεστε. Δεν θεραπεύουν μια θυρεοειδοπάθεια, αλλά βοηθούν το σώμα να αντέχει καλύτερα μέχρι να υπάρξει σωστή διάγνωση και αντιμετώπιση.

Το πιο συχνό λάθος

Το συνηθέστερο λάθος είναι η κανονικοποίηση των συμπτωμάτων. Πολλές γυναίκες μαθαίνουν να λειτουργούν κουρασμένες, πρησμένες, αγχωμένες ή εξαντλημένες και θεωρούν ότι «έτσι είναι η ηλικία», «έτσι είναι μετά την εγκυμοσύνη» ή «έτσι είναι επειδή τρέχω όλη μέρα». Μερικές φορές όντως η εξήγηση είναι απλή. Άλλες φορές, όμως, το σώμα ζητά έλεγχο.

Αν αναγνωρίζετε σε εσάς περισσότερα από ένα συμπτώματα, μην το αφήσετε στην τύχη. Η έγκαιρη διάγνωση κάνει συνήθως μεγάλη διαφορά, όχι μόνο στις εξετάσεις αλλά και στο πώς νιώθετε μέσα στην ημέρα. Και αυτό είναι ένας πολύ καλός λόγος να ακούσετε λίγο πιο προσεκτικά το σώμα σας.