Μια εικόνα που προκαλεί προβληματισμό για την κατάσταση του βυθού της λίμνης Παμβώτιδας στα Ιωάννινα αποκαλύπτει ο υποβρύχιος καθαρισμός που βρίσκεται σε εξέλιξη από τον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ).
Από τις αρχές Ιουλίου, δύτες επιχειρούν καθημερινά στη λίμνη, ανασύροντας από τον βυθό περισσότερους από 45 τόνους στερεών απορριμμάτων. Ανάμεσα στα ευρήματα βρίσκονται εκατοντάδες ελαστικά, τηλεοράσεις, ποδήλατα, ογκώδη μεταλλικά αντικείμενα, οικιακές συσκευές, ακόμη και τμήματα σκαφών.
Η δράση αποτελεί τη δεύτερη φάση του υποβρύχιου καθαρισμού της Παμβώτιδας, μετά την πρώτη παρέμβαση που πραγματοποιήθηκε το 2024. Ο ΟΦΥΠΕΚΑ αναφέρει ότι η νέα φάση αφορά συνολική έκταση περίπου 328.250 τετραγωνικών μέτρων, ενώ παράλληλα πραγματοποιούνται επιθεωρήσεις των κρηπιδωμάτων και έλεγχοι των κεντρικών αγωγών που καταλήγουν στη λίμνη.
Τηλεοράσεις, λάστιχα και ολόκληρη οροφή σκάφους
Η προϊσταμένη του ΟΦΥΠΕΚΑ, κ. Χιωτέλλη, μιλώντας στο ΕΡΤnews και στην εκπομπή Συνδέσεις περιγράφει την εικόνα που συναντούν καθημερινά οι δύτες στον πυθμένα.
«Έχουμε μείνει άναυδοι με όσα βγαίνουν μέσα από τη λίμνη», σημειώνει, καθώς εκτός από τα αναμενόμενα πλαστικά, μπουκάλια και μεταλλικά αντικείμενα, οι δύτες εντοπίζουν τεράστια αντικείμενα που απαιτούν γερανό και ειδικό εξοπλισμό για να απομακρυνθούν.
Μεταξύ άλλων έχουν ανασυρθεί εκατοντάδες ελαστικά αυτοκινήτων και αγροτικών μηχανημάτων, τηλεοράσεις, αναπηρικό αμαξίδιο, ποδήλατα, μεγάλα μεταλλικά αντικείμενα, ενώ από τον βυθό βγήκε ακόμη και ολόκληρη οροφή σκάφους.
Η ίδια επισημαίνει την ανάγκη μεγαλύτερης υπευθυνότητας, ιδιαίτερα από τους επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται στη λίμνη και εξαρτώνται οικονομικά από αυτήν.
«Η λίμνη δεν είναι ένας κάδος που πετάμε ό,τι δεν μας χρησιμεύει», είναι το μήνυμα της δράσης, με τον ΟΦΥΠΕΚΑ να επιχειρεί παράλληλα να ευαισθητοποιήσει την τοπική κοινωνία.
Πάνω από 45 τόνοι απορριμμάτων
Μέχρι στιγμής έχουν απομακρυνθεί πάνω από 45 τόνοι στερεών απορριμμάτων. Όσα υλικά μπορούν να ανακυκλωθούν οδηγούνται προς ανακύκλωση.
Οι εργασίες ξεκίνησαν στις αρχές Ιουλίου και, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, θα συνεχιστούν τουλάχιστον έως το τέλος του έτους. Η επίσημη ανακοίνωση του ΟΦΥΠΕΚΑ αναφέρει επίσης ότι η συστηματική καταγραφή των αντικειμένων που ανασύρονται παρέχει στοιχεία για τις πιέσεις που δέχεται το οικοσύστημα και μπορεί να βοηθήσει στον σχεδιασμό μελλοντικών δράσεων προστασίας.
Η δεύτερη φάση αποτελεί συνέχεια της αντίστοιχης δράσης του 2024, κατά την οποία είχαν επίσης απομακρυνθεί από τον πυθμένα ελαστικά, ποδήλατα, μοτοσικλέτες, βάρκες και μεταλλικά αντικείμενα.
Και μέσα στη λίμνη πολεμικό υλικό
Η επιχείρηση, ωστόσο, δεν φέρνει στην επιφάνεια μόνο απορρίμματα.
Κατά τη διάρκεια των ερευνών έχουν εντοπιστεί κράνη, όπλα και οβίδες, με τον ΟΦΥΠΕΚΑ να έχει κάνει λόγο για ευρήματα που συνδέονται με τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Σε πρόσφατη ανακοίνωσή του ο Οργανισμός ανέφερε την ανεύρεση δύο οβίδων.
Στο τελευταίο περιστατικό εντοπίστηκε βλήμα πυροβολικού μέσα στη λίμνη. Μόλις οι δύτες αντιλήφθηκαν περί τίνος πρόκειται, η ζωντανή σύνδεση διακόπηκε και ζητήθηκε από τους παρευρισκόμενους να απομακρυνθούν για λόγους ασφαλείας.
Οι αρμόδιες αρχές ενημερώθηκαν προκειμένου το εύρημα να παραληφθεί από πυροτεχνουργούς.
Σύμφωνα με την κ. Χιωτέλλη, πρόκειται για το τρίτο περιστατικό εντοπισμού βλήματος κατά την τρέχουσα περίοδο εργασιών. Τα ευρήματα αυτά προσθέτουν μια διαφορετική διάσταση στην επιχείρηση, καθώς ο καθαρισμός του πυθμένα αποκαλύπτει όχι μόνο τη συσσώρευση απορριμμάτων αλλά και αντικείμενα που παρέμεναν για δεκαετίες κάτω από την επιφάνεια της λίμνης.
«Η λίμνη δεν είναι κάδος»
Η Παμβώτιδα είναι ένας από τους σημαντικούς υγροτόπους της χώρας και η δράση του ΟΦΥΠΕΚΑ έχει ως στόχο όχι μόνο την απομάκρυνση των απορριμμάτων αλλά και την ευαισθητοποίηση των πολιτών.
«Ό,τι βυθίζεται δεν εξαφανίζεται» είναι το σύνθημα της δράσης του ΟΦΥΠΕΚΑ, που καλεί την τοπική κοινωνία να αντιμετωπίζει τη λίμνη ως ένα ευάλωτο οικοσύστημα και όχι ως χώρο απόρριψης άχρηστων αντικειμένων.
Η εικόνα των 45 και πλέον τόνων απορριμμάτων, των εκατοντάδων ελαστικών, των ογκωδών αντικειμένων και πλέον του πολεμικού υλικού που εξακολουθεί να εντοπίζεται στον βυθό αποτυπώνει το μέγεθος του προβλήματος που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι δύτες.
Ρεπορτάζ Βασίλης Σιώμος
www.ertnews.gr
