Λαγοκέφαλος: Τι να προσέξεις αν τον συναντήσεις – Οι κίνδυνοι
Ο λαγοκέφαλος, με την επιστημονική ονομασία Lagocephalus sceleratus, είναι ένα ξενικό και ιδιαίτερα επιθετικό είδος που έφτασε στη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ. Στην Ελλάδα καταγράφηκε για πρώτη φορά το 2005 και έκτοτε έχει εμφανιστεί σε αρκετές θαλάσσιες περιοχές.
Ξεχωρίζει από την ασημόγκριζη ράχη του, τις μαύρες κηλίδες, τη χαρακτηριστική ασημένια γραμμή στα πλευρά και, κυρίως, από τα ιδιαίτερα κοφτερά και συγχωνευμένα δόντια του.
Εκτός από τον κίνδυνο για τον άνθρωπο, ο λαγοκέφαλος προκαλεί προβλήματα και στο θαλάσσιο οικοσύστημα. Πρόκειται για αδηφάγο θηρευτή που τρέφεται με κεφαλόποδα, επηρεάζοντας πληθυσμούς εμπορικών ειδών όπως τα καλαμάρια, οι σουπιές και τα χταπόδια.
Δύο διαφορετικοί κίνδυνοι
Ο ΕΟΔΥ επισημαίνει ότι πρέπει να γίνεται σαφής διάκριση ανάμεσα στη δηλητηρίαση από κατανάλωση λαγοκέφαλου και στον τραυματισμό από δάγκωμα.
Η δηλητηρίαση οφείλεται στην τετροδοτοξίνη που περιέχει το ψάρι και δεν σχετίζεται με το δήγμα. Αντίθετα, το δάγκωμα μπορεί να προκαλέσει βαθύ τραυματισμό, έντονη αιμορραγία, απώλεια ιστού και μόλυνση του τραύματος.
Σύμφωνα με συγκεντρωτικά στοιχεία από την Ανατολική Μεσόγειο για την περίοδο 2004-2023, έχουν καταγραφεί 28 επιθέσεις ή δήγματα και τουλάχιστον 170 περιστατικά δηλητηρίασης, εκ των οποίων τα 27 ήταν θανατηφόρα.
Τι κάνουμε σε περίπτωση δαγκώματος
Ένα δάγκωμα λαγοκέφαλου δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν ένας απλός μικροτραυματισμός. Αρχικά χρειάζεται:
- καθαρισμός και τοπική αντισηψία,
- έλεγχος της αιμορραγίας,
- κάλυψη του τραύματος με αποστειρωμένη γάζα,
- άμεση αναζήτηση ιατρικής βοήθειας.
Ο γιατρός θα αξιολογήσει το βάθος και τη σοβαρότητα του τραυματισμού, καθώς και την ανάγκη για αντιτετανική προστασία ή αντιβιοτική αγωγή. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν το τραύμα είναι βαθύ, διατιτραίνον ή συνοδεύεται από απώλεια ιστού.
Γιατί δεν πρέπει να καταναλώνεται
Ο λαγοκέφαλος ανήκει στην οικογένεια των Tetraodontidae και η διάθεσή του στην αγορά απαγορεύεται. Η τετροδοτοξίνη που περιέχει είναι ιδιαίτερα ισχυρή, δεν εξουδετερώνεται επαρκώς με το μαγείρεμα ή το ψήσιμο και δεν υπάρχει ειδικό αντίδοτο.
Τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν μέσα σε λίγα λεπτά ή λίγες ώρες από την κατανάλωση και περιλαμβάνουν:
- μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα γύρω από το στόμα, στα χείλη και στη γλώσσα,
- ναυτία, εμετό, κοιλιακό πόνο και διάρροια,
- ζάλη, κεφαλαλγία και έντονη αδυναμία,
- αστάθεια, δυσκολία στη βάδιση ή στην ομιλία,
- δυσκολία στην κατάποση και, σε σοβαρές περιπτώσεις, αναπνευστική παράλυση.
Κατανάλωση χωρίς συμπτώματα; Και πάλι επείγον
Ακόμη και αν κάποιος έχει καταναλώσει λαγοκέφαλο και αισθάνεται καλά, δεν πρέπει να περιμένει την εμφάνιση συμπτωμάτων.
Η κατανάλωση αντιμετωπίζεται ως πιθανή σοβαρή δηλητηρίαση και απαιτεί άμεση επικοινωνία με το Κέντρο Δηλητηριάσεων ή το ΕΚΑΒ και γρήγορη μεταφορά σε νοσοκομείο για αξιολόγηση και παρακολούθηση.
Το βασικό μήνυμα είναι ξεκάθαρο: δεν αγγίζουμε τον λαγοκέφαλο με γυμνά χέρια, δεν επιχειρούμε να τον καθαρίσουμε και δεν τον καταναλώνουμε σε καμία περίπτωση.
