Υπάρχουν στιγμές από τα σχολικά χρόνια που μοιάζουν να έχουν χαθεί στον χρόνο, αλλά αρκεί ένα τραγούδι, μια παλιά φωτογραφία ή μια τυχαία συνάντηση με έναν συμμαθητή για να επιστρέψουν με απίστευτη ζωντάνια.
Γιατί θυμόμαστε τόσο έντονα ποιος ήταν ο «δημοφιλής» του σχολείου; Ποιος ήταν ο επαναστάτης, ο αόρατος μαθητής, ο «σπασίκλας» ή εκείνος που όλοι ήθελαν να κάνουν παρέα;
Η απάντηση φαίνεται να βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλός μας αποθηκεύει τις κοινωνικές εμπειρίες της εφηβείας. Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι τα χρόνια του σχολείου λειτουργούν σαν ένα είδος κοινωνικού «προσχεδίου», μέσα από το οποίο αργότερα ερμηνεύουμε τον κόσμο γύρω μας.
Οι ρόλοι που αποκτήσαμε στην εφηβεία
Η σχολική ζωή δεν ήταν απλώς μαθήματα και διαλείμματα. Ήταν ένας μικρός κοινωνικός κόσμος με τους δικούς του κανόνες: ποιος είχε επιρροή, ποιος ανήκε σε μια παρέα, ποιος έμενε στο περιθώριο.
Οι ερευνητές έχουν μελετήσει εδώ και δεκαετίες τον τρόπο με τον οποίο οι έφηβοι κατηγοριοποιούν ο ένας τον άλλον. Με βάση την αποδοχή από τους συνομηλίκους, οι μαθητές μπορεί να θεωρούνται «αποδεκτοί», «απορριφθέντες», «αμφιλεγόμενοι», «παραμελημένοι» ή να βρίσκονται σε μια πιο μέση κοινωνική θέση.
Αυτές οι ταμπέλες μπορεί να φαίνονται ασήμαντες όταν τις κοιτάμε από την απόσταση της ενήλικης ζωής. Όμως, για έναν έφηβο που προσπαθεί να καταλάβει ποιος είναι και πού ανήκει, έχουν τεράστια σημασία.
Γιατί οι σχολικές εμπειρίες μάς ακολουθούν
Η εφηβεία είναι μια περίοδος όπου η αποδοχή από την ομάδα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα. Το να νιώθει κάποιος ότι ανήκει μπορεί να ενισχύσει την αυτοπεποίθησή του, ενώ η απόρριψη ή ο εκφοβισμός μπορεί να αφήσουν αποτύπωμα στον τρόπο με τον οποίο βλέπει τις κοινωνικές σχέσεις.
Έρευνες δείχνουν ότι η εικόνα που σχηματίσαμε για τον εαυτό μας στα σχολικά χρόνια μπορεί να επηρεάσει αργότερα τις φιλίες, τις σχέσεις, την επαγγελματική μας ζωή αλλά και τη γενικότερη ψυχολογική μας κατάσταση.
Δεν είναι τυχαίο ότι πολλοί ενήλικες μπορούν να θυμηθούν αμέσως το όνομα του πιο δημοφιλούς μαθητή της τάξης τους, ακόμη και αν έχουν ξεχάσει ονόματα ανθρώπων που συνάντησαν πολύ αργότερα στη ζωή τους.
Οι «δημοφιλείς» δεν είχαν πάντα το καλύτερο μέλλον
Η εικόνα του δημοφιλούς μαθητή που τα είχε όλα μπορεί να είναι περισσότερο ένας μύθος παρά πραγματικότητα. Η ανάγκη για κοινωνικό κύρος στην εφηβεία δεν οδηγεί πάντα σε θετικά αποτελέσματα.
Οι ειδικοί ξεχωρίζουν τη δημοφιλία από τη γνήσια αποδοχή. Το να είναι κάποιος αγαπητός, υποστηρικτικός και αξιόπιστος φαίνεται να συνδέεται περισσότερο με θετικές εκβάσεις στη ζωή από την απλή αναζήτηση κοινωνικής δύναμης ή εντυπωσιασμού.
Μπορούμε να αλλάξουμε την ιστορία που λέμε για τον εαυτό μας
Το πιο σημαντικό μήνυμα των ειδικών είναι ότι οι ρόλοι που είχαμε στο σχολείο δεν αποτελούν μια μόνιμη ταυτότητα.
Ο μαθητής που ένιωθε αόρατος μπορεί να γίνει ένας άνθρωπος με ισχυρές σχέσεις και αυτοπεποίθηση. Εκείνος που είχε χαρακτηριστεί «δύσκολος» μπορεί να ανακαλύψει νέες πλευρές του εαυτού του. Οι εμπειρίες της εφηβείας μάς επηρεάζουν, αλλά δεν μας καθορίζουν για πάντα.
Όπως επισημαίνουν οι ψυχολόγοι, οι παλιές κοινωνικές «ιστορίες» που κουβαλάμε μπορούν να αλλάξουν όταν αρχίσουμε να βλέπουμε τον εαυτό μας μέσα από ένα νέο πλαίσιο.
Ίσως τελικά ο λόγος που θυμόμαστε τόσο έντονα το σχολείο δεν είναι επειδή εκείνη ήταν η καλύτερη ή η χειρότερη περίοδος της ζωής μας. Είναι επειδή τότε γράφτηκαν μερικές από τις πρώτες ιστορίες που είπαμε στον εαυτό μας για το ποιοι είμαστε.
Και αυτές οι ιστορίες, όσο δυνατές κι αν είναι, μπορούν πάντα να ξαναγραφτούν.
The post Ο ρόλος σου στο σχολείο μπορεί να σε επηρέασε περισσότερο απ’ όσο νομίζεις first appeared on Υγεία & Ομορφιά.
