Τι διαβάζουμε τώρα; 30 βιβλία λογοτεχνίας, ελληνικά και μεταφρασμένα, που κυκλοφόρησαν πρόσφατα

Η ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΩΝ ΒΡΑΒΕΥΜΕΝΩΝ

Κάθε Μάρτιο, συνήθως, εκδίδονται τα βιβλία που βρέθηκαν στη βραχεία ή μακρά λίστα του βραβείου Μπούκερ που ανακοινώνεται τον Νοέμβριο και ο φετινός Μάρτιος δεν αποτελεί εξαίρεση. Διαβάζουμε καταρχάς το νικητήριο βιβλίο για το 2025, Σάρκα, του Ντέιβιντ Σολόι (μτφρ. Βάσια Τζανακάρη, εκδ. Ψυχογιός), ενόψει και της άφιξης του συγγραφέα στη χώρα μας στο πλαίσιο του 1ου Διεθνούς Φεστιβάλ Λογοτεχνίας της Αθήνας στα τέλη του μήνα.

Η Σάρκα παρακολουθεί τον Ίστβαν από την εφηβεία μέχρι τα γεράματα, εστιάζοντας στις εργασιακές και ερωτικές του εμπειρίες. Μέσα από αποσπάσματα της ζωής του παρακολουθούμε τι σημαίνει να κατοικείς σε ένα σώμα στον 21ο αιώνα. Περισσότερα γράψαμε τον Νοέμβριο εδώ, αλλά και με αφορμή την ελληνική έκδοση, πιο πρόσφατα, εδώ.

Ένα βιβλίο που βρέθηκε στη βραχεία λίστα του ίδιου βραβείου και ακούστηκε ως αγαπημένο πολλών αναγνωστών ήταν η Οντισιόν της Κέτι Κιταμούρα (μτφρ. Βάσια Τζανακάρη, εκδ. Διόπτρα).

Μια γυναίκα συναντά έναν νεαρό άνδρα για να φάνε μαζί σε ένα εστιατόριο του Μανχάταν. Αυτή είναι καταξιωμένη ηθοποιός, που κάνει πρόβες για μια επερχόμενη πρεμιέρα και αυτός ένας ελκυστικός νέος, θα μπορούσε να είναι γιος της ή εραστής της. Ή μήπως ισχύουν και τα δύο ενδεχόμενα ταυτόχρονα; Ένα μυθιστόρημα δομημένο πάνω σε δύο ανταγωνιστικές αφηγήσεις που αμφισβητούν το πώς αντιλαμβανόμαστε την ανάγνωση και αντιστέκονται στην έννοια της μίας και μοναδικής ερμηνείας.

Επίσης, διαβάζουμε τα βιβλία δύο συγγραφέων πολύ γνώριμων του θεσμού του Μπούκερ, οι οποίοι θα βρίσκονται επίσης στη χώρα μας στο 1ο Διεθνές Φεστιβάλ Λογοτεχνίας της Αθήνας. Πρόκειται αφενός για τον Πολ Λιντς, νικητή του βραβείου το 2023 με το βιβλίο Το τραγούδι του προφήτη.

Μόλις κυκλοφόρησε στη σειρά Aldina των εκδόσεων Gutenberg, σε μετάφραση όπως και το προηγούμενο, Άγγελου και Μαρίας Αγγελίδη, το μυθιστόρημα Πιο πέρα από τη θάλασσα που βρίσκει τον έμπειρο ψαρά, Μπολίβαρ, και τον πρόθυμο βοηθό του, Χέκτορ στα ανοιχτά του Ειρηνικού  εν μέσω κακοκαιρίας. Όσο ξεσπά η καταιγίδα οι δύο άνδρες παλεύουν με τα κύματα αλλά και με τον ίδιο τους τον εαυτό και όσα τους στοιχειώνουν.

Μία ακόμα συγγραφέας που θα επισκεφτεί την Αθήνα στο πλαίσιο του φεστιβάλ, η οποία έχει βρεθεί δύο φορές στη βραχεία λίστα του Διεθνούς Βραβείου Μπούκερ, είναι η Σέλβα Αλμάδα. Το πιο πρόσφατο βιβλίο της που μεταφράστηκε από τη μοναδική μεταφράστριά της στα ελληνικά, Αγγελική Βασιλάκου για τις εκδόσεις Κλειδάριθμος ονομάζεται Οι πλινθοποιοί και εξερευνά την επιθυμία που τρυπώνει σε μια μακρά ιστορία αντιπαλότητας, έχθρας και βίας.

Ο Μαρσιάνο Μιράντο και ο Παχαρίτο Ταμάι προορίζονται για ορκισμένοι εχθροί, έχοντας κληρονομήσει αμφότεροι το πατρικό μίσος για την οικογένεια ο ένας του άλλου. Όμως αυτό που αναπτύσσεται αναπάντεχα μεταξύ τους είναι ένα άλλο συναίσθημα.

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΕΤΑΦΡΑΣΜΕΝΗ ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ

Στο σύντομο αυτομυθοπλαστικό μυθιστόρημα του Αντρέα Μπαγιάνι με τίτλο Η επέτειος (μτφρ. Δήμητρα Δότση, εκδ. Ίκαρος) που απέσπασε το βραβείο Strega για το 2025, ο αφηγητής γιορτάζει μια ιδιαίτερη επέτειο.

Γιορτάζει δέκα χρόνια από τη στιγμή που έκοψε το νήμα επικοινωνίας με την οικογένειά του, που απέκοψε δεσμούς με τον τυραννικό πατέρα και την πειθήνια  μητέρα του, θέτοντας τα όριά του. Από την απόσταση του χρόνου, επισκέπτεται τις επώδυνες αναμνήσεις από το πατριαρχικό καθεστώς που καταδίκασε την τετραμελή οικογένειά του. Μια ψύχραιμη, σχεδόν αποστασιοποιημένη φωνή, που ανατέμνει χειρουργικά τη μνήμη και το τραύμα.

Η παιχνιδιάρικη διάθεση και φαντασία είναι έμφυτα στοιχεία της γραφής του Αλεχάντρο Σάμπρα, που οι περισσότεροι γνωρίσαμε μέσω του Τεστ Δεξιοτήτων, ενός βιβλίου που θυμίζουμε ότι είχε τη μορφή τεστ πολλαπλών επιλογών.

Στην Παιδική λογοτεχνία (μτφρ. Αχιλλέας Κυριακίδης, εκδ. Ίκαρος) ο πειραματισμός αντανακλάται στην υβριδικότητα της γραφής, που δεν υπακούει σε συγκεκριμένο είδος. Περιπλέκοντας την αυτομυθοπλασία με το δοκίμιο, ο Χιλιανός συγγραφέας καταγράφει σκέψεις και στοχασμούς πάνω στην εμπειρία της πατρότητας, της συνύπαρξης με ένα παιδί και της δια μέσου αυτού μεταμόρφωσης. Περισσότερα έγραψε ο Διονύσης Μαρίνος εδώ.

Την Οτέσα Μόσφεγκ την είχαμε γνωρίσει με το «Αϊλίν» (μτφρ. Αργυρώ Μαντόγλου, εκδ. Ψυχογιός), πριν από αρκετά χρόνια, ένα δυναμικό ντεμπούτο που την καθιέρωσε στα λογοτεχνικά πράγματα. Το πιο πρόσφατο βιβλίο της Η χρονιά της ξεκούρασης και της χαλάρωσης (μτφρ. Βάσια Τζανακάρη, εκδ. Ψυχογιός), όμως, την ανέδειξε ιδιαίτερα σε νεανικά κοινά, αφού απέκτησε μεγάλη δημοφιλία μέσω του BookTok.

Πρωταγωνίστρια μια νεαρή γυναίκα, που φαινομενικά τα έχει όλα. Είναι όμορφη, έξυπνη, απόφοιτος του Κολούμπια, εργαζόμενη σε μια καλή δουλειά. Έχοντας χάσει τους γονείς της, είναι κληρονόμος μιας καλής περιουσίας, μένει σε δικό της διαμέρισμα και δεν φαίνεται να αντιμετωπίζει οικονομικά προβλήματα. Κι όμως βρίσκεται στα όρια της ψυχικής κατάρρευσης και προκειμένου να ανακάμψει, αποφασίζει να περάσει μια χρονιά σε «νάρκη», με αγωγές και χάπια που θα τη βοηθήσουν να σταθεί ξανά στα πόδια της.

Η Σούζαν Μπάρκερ με το μυθιστόρημα Παλιά Ψυχή (μτφρ. Κώστας Καλτσάς, εκδ. Ψυχογιός), συνδυάζει στοιχεία θρίλερ και υπερφυσικού τρόμου για ένα αποτέλεσμα ανατριχιαστικό και καθηλωτικό.

Ο Τζέικ και ο Μαρίκο γνωρίζονται τυχαία στο αεροδρόμιο της Οσάκα και ανακαλύπτουν ότι τους συνδέει μια ανατριχιαστική σύμπτωση πέρα από ότι έχασαν και οι δύο μια πτήση: η καλύτερη φίλη του Τζέικ και ο δίδυμος αδελφός της Μαρίκο πέθαναν με τον ίδιο φριχτό και ανεξήγητο τρόπο, ενώ αμφότεροι είχαν συναντήσει, πριν τον θάνατό τους, μια μυστηριώδη γυναίκα.

ΠΡΩΤΗ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΣΕ ΚΛΑΣΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ

Αυτή η άνοιξη μας βρίσκει να διαβάζουμε ορισμένα κλασικά βιβλία που επιβιώνουν έως σήμερα και γνωρίζουμε πρώτη φορά στα ελληνικά. Η Πλάνη (μτφρ. Ελένη Μπακοπούλου, εκδ. Gutenberg) είναι ένα βιβλίο που επαίνεσε ο Ναμπόκοφ, ενώ ο συγγραφέας του, Γιούρι Φέλσεν, Ρώσος συγγραφέας και θύμα του Ολοκαυτώματος, χαρακτηρίστηκε από τους συγχρόνους του ως ο «Ρώσος Προυστ».

Στο Παρίσι του μεσοπολέμου, όπου έζησε και ο ίδιος ο συγγραφέας, ένας νεαρός Ρώσος γνωρίζει τη γοητευτική Λιόλια, μια νεαρή συμπατριώτισσά του. Ο έρωτας που αναπτύσσεται είναι μονόπλευρος, κυριεύει τον άνδρα και τον οδηγεί προς την εμμονή. Εκείνη του δίνει κάποια σημάδια, σε κάθε της βλέμμα και λέξη αυτός αποδίδει συγκεκριμένη ερμηνεία. Υπάρχει πραγματική ανταπόκριση ή είναι όλα αποκύημα του δικού του πόθου, μια πλάνη; 

Η ανατριχιαστική νουβέλα του Oliver Onions, Το κάλεσμα της οπτασίας (μτφρ. Κλαίρη Παπαμιχαήλ, εκδ. Μεταίχμιο), που θεωρείται μία από τις καλύτερες κλασικές ιστορίες φαντασμάτων είναι η πέμπτη προσθήκη της ήδη αγαπημένης σειράς Tenebrae.

Ο πρωταγωνιστής, Πολ Όλερον, ζει σε ένα θλιβερό διαμέρισμα προσπαθώντας να γράψει το επόμενο βιβλίο του. Όταν συναντά μια αγγελία ενοικίασης για ένα τεράστιο και όμορφο παλιό σπίτι μετακομίζει χωρίς δεύτερη σκέψη, θεωρώντας ότι εκεί θα δουλεύει απρόσκοπτα. Επενδύει το μικρό του κομπόδεμα σε ανακαινίσεις και διαμορφώνει ένα ιδανικό κρησφύγετο. Όταν τον επισκέπτεται η φίλη του Έλσι διαισθάνεται την παρουσία του κακού και του επισημαίνει ότι δεν θα μπορέσει να ολοκληρώσει το βιβλίο του εκεί. Ο Όλερον όμως επιμένει, γοητεύεται από το σπίτι και αισθάνεται υποταγμένος σε μια παρουσία που τον καλεί.

Διαβάζουμε, επίσης, από μια συγγραφέα της οποίας η γραφή θεωρείται πρωτοφεμινιστική, την Ίντιθ Γουόρτον το μυθιστόρημα Οι παραδόσεις της χώρας (μτφρ. Έφη Τσιρώνη, εκδ. Μεταίχμιο). Σε αυτή την οξυδερκή ματιά της ζωής της αριστοκρατίας, γνωρίζουμε μια από τις πιο αμφιλεγόμενες αντιηρωίδες της αμερικανικής λογοτεχνίας, την κακομαθημένη Αντίν Σπραγκ.

Από τότε που η οικογένειά της εγκατέλειψε τις μεσοδυτικές πολιτείες, βρίσκονται κλεισμένοι σε ένα χρυσοποίκιλτο ξενοδοχείο στο κέντρο της πόλης, εκεί που κανείς δεν μπορεί να θαυμάσει την σπάνια ομορφιά της Αντίν. Αυτή όμως είναι αποφασισμένη να πετύχει τον σκοπό της, αφού έχει μάθει να αποκτά οτιδήποτε ζητήσει.

Οι εκδόσεις Έρμα μας συστήνουν έναν πρωτοπόρο συγγραφέα της Αργεντινής, ο οποίος σημάδεψε τη λατινοαμερικανική λογοτεχνία του 19ου αιώνα, τον Εστέμπαν Ετσεβερία. Το «Σφαγείο» του, συγκεκριμένα, είναι μια αλληγορία για τα απολυταρχικά καθεστώτα και την κατάχρηση εξουσίας, που γράφτηκε σε μια περίοδο έντονων μεταβολών, όταν στη χώρα εξουσίαζε ο δικτάτορας Χουάν Μανουέλ ντε Ρόσας. Τη μετάφραση έχει κάνει η Νάνσυ Αγγελή, ενώ στον μικρό αυτό τόμο θα βρούμε και ένα κείμενο του Juan Maria Gutiérrez.

Σε ένα πλημμυρισμένο, βουτηγμένο στη λάσπη Μπουένος Άιρες, η πείνα και η εξαθλίωση ωθεί τα πλήθη σε μια απελπισμένη έκρηξη βίας. Γύρω από το σφαγείο συγκεντρώνεται όχλος που παρατηρεί τη σφαγή των ζώων σαν ένα τελετουργικό, μέχρι που θα πλησιάσει εκεί ένα απρόσμενο «θύμα».

2026: ΧΡΟΝΙΑ ΤΟΜΑΣ ΜΑΝ

To 2026 συμπληρώνονται εβδομήντα χρόνια από τον θάνατο του Τόμας Μαν, οπότε νομικά το έργο του απελευθερώνεται από δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και γίνεται κοινό κτήμα. Ευτυχώς για τους αναγνώστες, οι μεταφράσεις και εκδόσεις που έχουν προς το παρόν κυκλοφορήσει ανταποκρίνονται ποιοτικά στο έργο του κορυφαίου μυθιστοριογράφου, αλλά χρειάζεται προσοχή σε οτιδήποτε κυκλοφορήσει χωρίς μεταφραστικά και εκδοτικά εχέγγυα. 

Από τις εκδόσεις Μεταίχμιο, από τις οποίες κυκλοφορεί το αριστούργημα του συγγραφέα, Το Μαγικό Βουνό, κυκλοφόρησαν στις αρχές του έτους για πρώτη φορά το Τόνιο Κρέγκερ και οι Οι Μπούντενμπροκ (μτφρ. Έμη Βαϊκούση), ενώ επανακυκλοφόρησε και το επί χρόνια εξαντλημένο Θάνατος στη Βενετία.

Οι Μπούντενμπροκ είναι το πρώτο έργο του Τόμας Μαν, το οποίο τον καθιέρωσε. Παρακολουθεί τους Μπούντερμπροκ, μια οικογένεια εμπόρων της γερμανικής αστικής τάξης του 19ου αιώνα που βιώνει τη σταδιακή παρακμή εν όψει των ραγδαίων μεταβολών του 20ου αιώνα. Από το Μεταίχμιο αναμένουμε στις αρχές Απριλίου και δύο νουβέλες του νομπελίστα, μια αλληγορία του φασισμού, Ο Μάριο και ο μάγος (μτφρ. Μαρία Μαντή) αλλά και τη νουβέλα που ο ίδιος ο συγγραφέας χαρακτήρισε «σταθμό» στην εξέλιξή του, Ο μικρός κύριος Φρίντεμαν (μτφρ. Γιώργος Δεπάστας).

Ο Θάνατος στη Βενετία, η εμβληματική νουβέλα του Μαν που μεταφέρθηκε και στον κινηματογράφο από τον Λουκίνο Βισκόντι, έχει φέτος την τιμητική του, καθώς κυκλοφόρησε και από τις εκδόσεις Πατάκη σε μετάφραση του Γιάννη Καλιφατίδη, αλλά αναμένεται και από τις εκδόσεις Ψυχογιός.

Στα χέρια μας πάντως έχουμε την έκδοση του Πατάκη, ευκαιρία να θυμηθούμε τις περιπέτειες του συγγραφέα Γκούσταβ φον Άσενμπαχ, στο Λίντο της Βενετίας. Η ερωτική εμμονή που θα αποκτήσει με ένα δεκατετράχρονο αγόρι, τον Τάτζιο, τον οδηγεί στην προσωπική του άβυσσο.

Από τις εκδόσεις Δώμα και σε μετάφραση Μαργαρίτας Ζαχαριάδου διαβάζουμε το Τόνιο Κραίγκερ, ένα μυθιστόρημα που θεωρείται αυτοβιογραφικό.

Ο Τόνιο, για πολλούς alter ego του συγγραφέα, έχει επίγνωση της διαφορετικότητάς του από παιδί. Μεγαλώνοντας, υπακούει στο κάλεσμα της τέχνης και της απομόνωσης που αυτή προϋποθέτει και αφοσιώνεται στη συγγραφή. Ζώντας τη ζωή του καλλιτέχνη, έρχεται αντιμέτωπος με τη μοναξιά, αλλά η ζεστασιά της ανθρώπινης ευτυχίας τον συγκινεί βαθιά, ακόμα κι αν είναι ασυμβίβαστη με την πειθαρχία που απαιτεί η δημιουργία.

ΚΟΡΥΦΑΙΟΙ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ

Υπάρχουν σύγχρονοι συγγραφείς που έχουν βρεθεί ήδη στο πάνθεον των βραβεύσεων και της αποδοχής, οι οποίοι διαβάζονται σαν σύγχρονοι «κλασικοί». Τέτοια είναι η περίπτωση του νομπελίστα Τζ. Μ. Κούτσι, του οποίου τα βιβλία ευτυχούν τα τελευταία χρόνια σε καλαίσθητες εκδόσεις από τη Διόπτρα.

Τώρα, όμως, διαβάζουμε ένα βιβλίο του που δεν έχει ξανακυκλοφορήσει στα ελληνικά, τη συλλογή διηγημάτων του Η ελπίδα και άλλες ιστορίες (μτφρ. Χριστίνα Σωτηροπούλου, εκδ. Διόπτρα). Πρόκειται για οκτώ ιστορίες που εμφανίζουν μια υπόρρητη σύνδεση μεταξύ τους με πρωταγωνίστρια σε κάποιες από αυτές την αγαπημένη του ηρωίδα, Ελίζαμπεθ Κοστέλο. Όπως και στη μεγάλη φόρμα, ο Νοτιοαφρικανός συγγραφέας επιμένει στο ζήτημα του θανάτου, του γήρατος, της αγάπης και της ηθικής μας στάσης απέναντι στους άλλους, ανθρώπους και ζώα. 

Ο πολυβραβευμένος Αμερικανός μυθιστοριογράφος, διηγηματογράφος και ποιητής Ράσελ Μπανκς, που πέθανε το 2024, μας είναι γνωστός από το Γλυκό Πεπρωμένο, το American Darling και πιο πρόσφατα το Oh Canada που μεταφράστηκε πέρσι, οπότε και μεταφέρθηκε στη μεγάλη οθόνη.

Μόλις κυκλοφόρησε το Μαγικό βασίλειο (μτφρ. Άννα Μαραγκάκη, εκδ. Πόλις), ένα χορταστικό μυθιστόρημα που βρίσκει τον ήρωά του, Χάρλεϊ Μαν, να αφηγείται τη ζωή του σε ένα μαγνητόφωνο. Η ιστορία ξεκινά από όταν η οικογένειά του, μετά τον θάνατο του πατέρα του, μετακόμισε στη Φλόριντα, σε μια αποικία της προτεσταντικής αίρεσης των Σέικερς. Οι βασικές αρχές της αίρεσης ήταν μεταξύ άλλων η ευσέβεια, η φιλανθρωπία και η απάρνηση των σαρκικών απολαύσεων. Όταν, όμως, ο νεαρός Χάρλεϊ ερωτεύεται τη Σέιντι Πρατ, η αφοσίωσή του στους Σέικερς κλονίζεται.

Η μετάφραση και έκδοση των βιβλίων της ποιήτριας, συγγραφέα και κλασικίστριας Αν Κάρσον είναι πολύ δύσκολη, καθώς τα έργα της διαπνέονται από μεταμοντέρνο ύφος και φόρμα, που συχνά εκτείνεται και στο υλικό αντικείμενο του βιβλίου, όπως για παράδειγμα, το Nox, το βιβλίο-κουτί που ομοιάζει σε φέρετρο, ένα βιβλίο που έγραψε μετά τον θάνατο του αδερφού της.

Τώρα μόλις κυκλοφόρησε για πρώτη φορά στα ελληνικά η Αυτοβιογραφία του κόκκινου (μτφρ. Χάρης Βλαβιανός, εκδ. Πατάκη) το πρώτο μυθιστόρημα και ίσως σημαντικότερο της Αμερικανίδας συγγραφέα. Κινούμενη ανάμεσα σε ποίηση και πρόζα παραδίδει την αναθεωρημένη ιστορία του μυθικού Γηρυόνη. Σε πρώτο πρόσωπο το αγόρι-κόκκινο φτερωτό τέρας ξεδιπλώνει τα περιστατικά της βασανισμένης του ζωής. Ένα βιβλίο που εκθείασαν η Άλις Μουνρό, η Σούζαν Σόνταγκ αλλά και ο Όσεαν Βουόνγκ.

ΝΕΕΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΠΑΝΕΚΔΟΣΕΙΣ

Από τις εκδόσεις Ψυχογιός διαβάζουμε σε νέα μετάφραση της Μυρσίνης Γκανά ένα βιβλίο-σταθμό στη λογοτεχνία του πένθους από μία από τις σημαντικότερες Αμερικανίδες συγγραφείς που έφυγαν πρόσφατα.

Το αυτομυθοπλαστικό μυθιστόρημα Η χρονιά της μαγικής σκέψης (μτφρ. Μυρσίνη Γκανά, εκδ. Ψυχογιός) της Τζόαν Ντίντιον παρακολουθεί την αναμέτρηση της συγγραφέα με την αιφνίδια απώλεια του συζύγου της. Σπαρακτικό ημερολόγιο μιας καθολικής εμπειρίας, απόπειρα κατανόησης της θνητότητάς και αποτίμηση μιας ολόκληρης ζωής. Από τις εκδόσεις Ψυχογιός ετοιμάζεται για πρώτη φορά και το βιβλίο Μπλε Νύχτες και ελπίζουμε να δούμε κι άλλα της σημαντικής συγγραφέα.

Σε νέα έκδοση και μετάφραση  κυκλοφορεί και ο Μέγας Ιερεξεταστής (μτφρ. Χρύσανθος Χρυσάνθου, εκδ. Αρμός) η ιστορία που έγραψε ο Ντοστογιέφσκι σε συνέχειες και μετά ενσωμάτωσε στο ύστατο αριστούργημά του, Οι Αδελφοί Καραμάζοφ.

Αν και αποτελεί απλά ένα επεισόδιο από τις ιστορίες που απαρτίζουν τους Καραμάζοφ, η συγκεκριμένη ιστορία έχει αυτοτελώς κεντρίσει το ενδιαφέρων των μελετητών και θεωρείται το φιλοσοφικό κλειδί κατανόησης του έργου του μεγάλου Ρώσου συγγραφέα. Η εν λόγω έκδοση απαρτίζεται  και από άλλα δύο καίρια κεφάλαια των Καραμάζοφ, το «Από τις συζητήσεις και τις διδαχές του Στάρετς Ζωσιμά» και «Η Κανά της Γαλιλαίας».

Στο πλαίσιο της σταδιακής επανέκδοσης του πολυσχιδούς έργου του Γερμανού νομπελίστα Έρμαν Έσσε επανεκδόθηκε και το ακόμα επίκαιρο μυθιστόρημά του Κάτω από τον τροχό (μτφρ. Ειρήνη Γεούργα, εκδ. Διόπτρα) για την αποτυχία της εκπαίδευσης και τις αφαιμακτικές πρακτικές της.

Βασισμένος σε στοιχεία των δικών του μαθητικών χρόνων, γράφει για τον Χανς Γκίμπενρατ, έναν αριστούχο μαθητή που λόγω των εξαιρετικών επιδόσεών του, σπρώχνεται από την κοινότητα στον δρόμο της αυστηρής μελέτης και των εξοντωτικών εξετάσεων. Εισάγεται στην Εκκλησιαστική Σχολή του Μάουλμπρον, όπου τελικά λυγίζει «κάτω από τον τροχό».

Οι εκδόσεις Anubis επανεξέδωσαν ένα από τα σημαντικά έργα του Σερ Άρθουρ Κλαρκ, μετρ των διαστημικών ιστοριών μυστηρίου, συγγραφέα μεταξύ άλλων του εμβληματικού 2001: Οδύσσεια του διαστήματος.

Στο Ραντεβού με τον Ράμα (μτφρ. Βασίλης Αθανασιάδης, εκδ. Anubis) βρισκόμαστε ακόμα πιο βαθιά στο μέλλον, το έτος 2130, οπότε ανιχνεύεται ξαφνικά ένα μυστήριο αντικείμενο στο ηλιακό μας σύστημα. Δεν είναι αστεροειδής, ούτε κομήτης, αλλά ένα τεχνητό κολοσσιαίο σκάφος, που οι άνθρωποι το βαφτίζουν «Ράμα», από τον ομώνυμο θεό του Ινδουισμού. Όσοι αστροναύτες έρχονται αντιμέτωποι με το Ράμα καλούνται να διαχειριστούν και ερωτήματα που ξεπερνούν τα όρια της ανθρώπινης φαντασίας.

Ακόμη, διαβάζουμε εκ νέου τις Διαβολικές του Ζυλ Μπαρμπέ ντ’ Ωρεβιγύ σε μετάφραση της Δέσποινας Μαντοπούλου από τις εκδόσεις Bookstars.

Πρόκειται για μια συλλογή από έξι νουβέλες που πήραν πάνω από είκοσι χρόνια να ολοκληρωθούν. Όταν εκδόθηκε το 1874, ο συγγραφέας και ο εκδότης  κατηγορήθηκαν για προσβολή της δημόσιας αιδούς και των χρηστών ηθών και η κυκλοφορία του βιβλίου απαγορεύτηκε. Στις έξι νουβέλες που διαβάζουμε, οι «διαβολικές» δεν είναι γυναίκες με υπερφυσικές δυνάμεις, αλλά γυναίκες που παρασέρνουν τους άνδρες στην καταστροφή και στη διαφθορά, γυναίκες μυστηριώδεις και μοιραίες.

Ένα από τα αριστουργήματα του Ίταλο Καλβίνο, Οι αόρατες πόλεις επανακυκλοφορεί στη γνωστή μετάφραση του Ανταίου Χρυσοστομίδη από τις εκδόσεις Καστανιώτη, νέο χαρμόσυνο, καθώς είναι κρίμα να μένει ένα τέτοιο βιβλίο εξαντλημένο για καιρό.

Ο Κουμπλάι Χαν, αυτοκράτορας των Ταρτάρων δεν μπορεί ο ίδιος να επισκεφτεί τις πόλεις της αυτοκρατορίας του και ζητά από τον ανιχνευτή του Μάρκο Πόλο να του τις περιγράψει. Οι πενήντα πέντε πόλεις που επινοεί ο Καλβίνο, κάθε μία εκ των οποίων έχει ένα γυναικείο όνομα, δεν υπάρχουν. Σκιαγραφούνται, όμως, με τέτοια λεπτομέρεια και ευαισθησία, ώστε οι αναγνώστες θα βρουν στοιχεία από τις αγαπημένες τους πόλεις.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ

Το δεύτερο βιβλίο της Αλεξίας Κέπελη τιτλοφορείται Η Μέντορας (εκδ. Διόπτρα) και μας μεταφέρει σε ένα δυστοπικό μέλλον, όπου ιδιωτικές εταιρείες έχουν κατακλύσει κάθε πτυχή εξουσίας.

Η Λητώ ζει στην Αθήνα και προσπαθεί να αντεπεξέλθει, φροντίζοντας τον μικρότερο αδελφό της. Αναγκάζεται να γίνει υπάλληλος της εταιρίας Vis που είναι υπεύθυνη της πειθαρχίας στους δρόμους και τους πολίτες, και θέτει τους κανόνες συμμόρφωσης. Οι Ρυθμιστές φροντίζουν για την τήρηση των κανόνων και μετά από σκληρή εκπαίδευση, η Λητώ καταφέρνει να μπει στο σώμα των Ρυθμιστών, αλλά τα χρήματα είναι λίγα. Πρέπει και θέλει να γίνει Μέντορας, ένας ρόλος με μεγαλύτερη ασφάλεια και απολαβές. Μέχρι που μπορεί να φτάσει για να τα καταφέρει;

Η συγγραφέας και μεταφράστρια Μαρία Ξυλούρη επιστρέφει συγγραφικά με την Υφάντρα (εκδ. Μεταίχμιο) μια ιστορία για γυναίκες που υφαίνουν κόσμους αλλά δεν ξέρουν πώς να υπάρξουν στην υφιστάμενη πραγματικότητα.

Η Μπιάνκα είναι υφάντρα και προέρχεται από οικογένεια υφάντρων με μακρά ιστορία. Όταν χρειάστηκε βοήθεια για να ξεφύγει από τον βάναυσο σύζυγό της, ένας ευκατάστατος εκκεντρικός ξένος, ο κύριος Τέιλορ, της παρείχε σωτηρία. Χρόνια αργότερα, οικονόμος στο σπίτι του, η Μπιάνκα θέλει να ανταποδώσει τη χάρη. Για να θεραπεύσει τη βαριά άρρωστη σύζυγο του κυρίου Τέιλορ επικαλείται έναν αρχέγονο θρύλο και η Επισκέπτρια βρίσκεται εκεί να εκπληρώσει τον σκοπό της. Με αυτή την αφορμή περιηγούμαστε στην ιστορία της Μπιάνκα και των προγόνων της, για γυναίκες 

Συγγραφέας και μεταφράστρια και η Μαρία Φακίνου, η οποία κάνει κι αυτή την συγγραφική της επιστροφή, τέσσερα χρόνια μετά την Κλίμακα Μπόγκαρτ (εκδ. Αντίποδες).

Η νέα της νουβέλα Όλα τα δέντρα (εκδ. Αντίποδες) είναι ερωτική ιστορία, αλλά μέσα από την πάντα ιδιαίτερη ματιά και γραφή της Φακίνου, γίνεται ένας τόπος διερεύνησης της επιθυμίας, της μυχιότητας, της εγγύτητας και της απόστασης. Ο άντρας και η γυναίκα, εκείνος και εκείνη. Μια γνωριμία σε ένα πάρτι που μετατρέπεται σε φλερτ, και μετά σε σχέση. Που θα γίνει εκδρομή, αρχείο, βιβλίο.

Στο δέκατο βιβλίο της Έλενας Μαρούτσου, υπό το νέο εκδοτικό σπίτι του Ίκαρου, διαβάζουμε μια πολυφωνική νουβέλα με θέμα την πτώση από έναν άλλο Κήπο της Εδέμ· τον Κήπο των Φυγάδων.

Ένα σχολείο βρίσκεται σε πενθήμερη σχολική εκδρομή στην Νάπολη και συγκεκριμένα στην ημερήσια επίσκεψη στον αρχαιολογικό χώρο της Πομπηίας. Μια φιλόλογος, ένας μαθηματικός, μια μαθήτρια, μια γυμνάστρια κι ένας ξεναγός εξερευνούν τα ερείπια μιας πόλης που χάθηκε στις φλόγες. Πέντε άνθρωποι αντιμέτωποι με τις επιθυμίες και τα μυστικά τους τραύματα, η οπτική καθενός από αυτούς συνθέτει ένα ψήγμα στην συνολική τοιχογραφία της αφήγησης. 

Το δεύτερο βιβλίο μιας σειράς ανθολογιών με τον γενικό τίτλο «Ιστορίες του 21ου αιώνα», που ξεκίνησε με την πρώτη συλλογή Από το τοπικό στο παγκόσμιο, συνεχίζει τώρα με ιστορίες που ανιχνεύουν τη στάση της μυθοπλασίας απέναντι στην τεχνητή νοημοσύνη.

Η συλλογή Μεταξύ ανθρώπου και μηχανής (εκδ. Διόπτρα) σε επιμέλεια του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη συγκεντρώνει διηγήματα δώδεκα σύγχρονων συγγραφέων, λιγότερο ή περισσότερο αισιόδοξα για μια πραγματικότητα που ήδη απαιτεί τη συμβίωση ανθρώπου και μηχανής.

Μετά τη μεγάλη επιτυχία του τελευταίου του βιβλίου Ο Άδειος τόπος (εκδ. Πατάκη) που βραβεύτηκε, μεταξύ άλλων διακρίσεων, με το Κρατικό Βραβείο 2024 για «βιβλίο που προάγει σημαντικά τον διάλογο πάνω σε ευαίσθητα κοινωνικά θέματα», ο Γιάννης Νικολούδης επιστρέφει με μια νουβέλα για το κακό και τις μεταμορφώσεις του.

Στο Κόκκινο φαράγγι (εκδ. Πατάκη) τρεις έφηβοι αποφασίζουν να μπουκάρουν σε ένα κατά τα φαινόμενα ερειπωμένο σπίτι και να μην γυρίσουν νωρίς στα σπίτια τους και ένας άντρας επιστρέφει ύστερα από δεκαετίες στον γενέθλιο τόπο του.

* Η ΦΑΝΗ ΧΑΤΖΗ είναι δημοσιογράφος και βιβλιοκριτικός.